Bitcoin ไม่ใช่ผู้ร้าย…แต่เป็นวิวัฒนาการของสื่อกลางในการแลกเปลี่ยน
เราคงจะพอทราบเรื่องราวของ Forex-3D ที่ได้พื้นที่สื่อไปอย่างมากมายในช่วงนี้ซึ่ง Forex-3D ก็เป็นเพียงชื่อโพรดักส์การลงทุน แต่ไม่ได้หมายความว่า Forex คือผู้ร้าย
เพราะการเทรด Forex มันมีอยู่จริงๆ แต่กรณีที่เป็นคดีดังกล่าวนี้ กลุ่มผู้กระทำการไม่ได้นำเงินผู้ลงทุนไปเทรด Forex เพียงแต่ใช้คำว่า Forex มาบังหน้าในการระดมเงินจากประชาชนนำเงินของอีกคนมาจ่ายให้อีกคน “วนลูป” ไปอยู่อย่างนี้ กระทั่งถึงทางตันและก็เข้าสู่สถานะเกมโอเวอร์
Bitcoin ก็เช่นกัน! การที่มีใครสักคนเปิดบริษัทขึ้นมา โดยมีวัตถุประสงค์ที่ไม่สุจริตแต่ตั้งใจหยิบเอาคำว่า Bitcoin หรือแม้กระทั่งคำว่า Crypto, Blockchain เข้าไปร่วมด้วยนั้น ปฏิเสธไม่ได้ว่าเมื่อมีความเสียหายเกิดขึ้น ก็ทำให้มันกลายเป็น “เป็นผู้ร้าย” ในสายตาของคนทั่วไปได้เช่นกัน
ทั้งที่ Bitcoin มันเป็นเพียงวิวัฒนาการของ “สื่อกลางในการแลกเปลี่ยน” ในยุคดิจิทัล ที่ใครๆ ก็ใช้งานมันได้ ไม่มีกำแพงเขตแดน คล้ายกันเลยกับการใช้งานอินเทอร์เน็ต
เมื่อเราลองย้อนไปดูวิวัฒนาการของ เงิน” ก็จะพบว่าจุดเริ่มต้นของเงินมันมาจากการที่มนุษย์ใช้ “ของแลกของ” กันแบบตรงๆ เลย พริกแลกเกลือ มะเขือแลกส้ม ก่อนที่ต่อมามนุษย์จะเปลี่ยนมาใช้การแลกเปลี่ยนในทางอ้อมโดยใช้ “สื่อกลางในการแลกเปลี่ยน” เช่น ก้อนหิน, ลูกปัด, เปลือกหอย, เกลือ หรือแม้กระทั่งวัว และต่อมาพอเทคโลยีดีขึ้นไปอีก ก็พัฒนาไปสู่โลหะทองแดงโลหะเงินและทองคำ นั่นเอง
“ทองคำ” คือยุคสุดท้ายก่อนที่มนุษยชาติ จะเปลี่ยนมาใช้เหรียญกษาปณ์และธนบัตร เราเรียกยุคนั้นว่า “Gold Standard” หรือ "มาตรฐานทองคำ" ซึ่งทุกคนให้ความเชื่อใจธนาคาร โดยเอาทองคำไปฝากไว้แลกกับการได้ “เงินกระดาษ”มาใช้งานโดยมีผู้ออกกระดาษให้คือธนาคาร เราสบายใจได้ว่าเงินกระดาษที่ถืออยู่คือตัวแทนของทองคำ (หนุนหลังด้วยทองคำที่เราฝากไว้กับธนาคาร) ที่พกพาสะดวกกว่า เพราะมันเบา
แต่สุดท้ายแล้ว "มาตรฐานทองคำ" ก็ต้องล่มสลายลงในปี 1971 การที่ทองคำถูกนำไปรวมอยู่ในคลังของธนาคาร และธนาคารกลางของแต่ละประเทศก็ผลิตเงินกระดาษออกมา มากเกินกว่าทองคำที่มีอยู่จริง ทำให้เงินกระดาษมันเสื่อมมูลค่าและในที่สุดก็เปลี่ยนมาใช้ระบบเงินรัฐบาลแทนระบบมาตรฐานทองคำ นั่นคือ "ระบบมาตรฐานดอลลาร์" ดังเช่นในปัจจุบัน
หลายคนอาจแปลกใจ แม้ว่า "มาตรฐานทองคำ" ล่มสลายลงในปี 1971 และโลกเปลี่ยนมาใช้มาตรฐานดอลลาร์แล้ว แต่เหล่าธนาคารกลางก็ยังมีการสะสมทองคำเอาไว้เป็นจำนวนมากในทุนสำรอง ก็เป็นเพราะว่าทองคำ “สามารถเก็บรักษามูลค่าได้”
จึงไม่แปลกที่เราจะยังคงสะสมทองคำ เช่น ออมทอง หรือซื้อทองมาเก็บไว้ เพราะไม่ว่าวันเวลาจะผ่านไปเนิ่นนานเพียงใด กี่ยุคกี่สมัย ทองคำก็คือทองคำ เป็นโลหะที่ไม่เสื่อมสลายเหมือนกับโลหะอื่นๆ แถมยังมีจำกัด ทำให้มนุษย์อยากเก็บสะสมความมั่งคั่งไว้ในทองคำ
อย่างไรก็ตาม เมื่อพัฒนาการของเทคโนโลยีก้าวเข้าสู่ยุคของ “เทคโนโลยบล็อกเชน” ซึ่งเปรียบเสมือนอินเทอร์เน็ตในเวอร์ชั่นที่สองทำให้เกิด “สื่อกลางในการแลกเปลี่ยน” ที่เราใช้งานในอินเทอร์เน็ตกันได้แบบสากล ที่โลกขนานนามว่า “ Bitcoin”
วิวัฒนาการของเงินจึงขับเคลื่อนมาทางนี้ มาตรฐานดอลลาร์ ก็คือ ระบบการเงินในรูปของเงินกระดาษ ที่ไม่ได้มีทองคำหนุนเต็มจำนวนเหมือนอดีตแต่อาศัยความน่าเชื่อถือของประเทศสหรัฐฯ ในฐานะมหาอำนาจของโลก
แต่ Bitcoin ไม่ได้อยู่ภายใต้อำนาจรัฐบาล ดังนั้นฝั่งของรัฐบาลแต่ละประเทศจึงต้องปรับตัวตามเทคโนโลยีเช่นกันโดยสิ่งที่กำลังศึกษาและพัฒนาอยู่ในขณะนี้คือ สกุลเงินดิจิทัลที่ออกโดยธนาคารกลาง หรือ CBDC
CBDC คือเงินตราที่อยู่ในรูปของดิจิทัล ถ้าของไทยก็เรียกชื่อเล่นๆ ว่า "บาทดิจิทัล" ของจีนก็เรียก "หยวนดิจิทัล" ฯลฯ ข้อมูลจาก BIS บอกว่ามีธนาคารทั่วโลก 80% ที่กำลังศึกษาในเรื่อง CBDC
แปลว่าทุกประเทศตระหนักดีกว่า ยุคใหม่ของระบบการเงินกำลังมาถึงและทุกประเทศไม่สามารถปฏิเสธเทคโนโลยีได้ ลองมองภาพถึงอินเทอร์เน็ตที่เป็นเทคโนโลยีแบบเปิด แม้ช่วงแรกรัฐบาลจะพยายามปิดกั้น แต่สุดท้ายก็ไม่สามารถทำได้อยู่ดี ไม่มีใครไม่รู้จักกับคำว่าอินเทอร์เน็ต หรือใช้มันไม่เป็น เพราะมันกลายเป็นปัจจัยที่ห้าในชีวิตของเราไปแล้ว
13 ปีก่อน คนมองว่า Bitcoin เป็นเงินของเล่น ใช้ฟอกเงิน ใช้ทำธุรกิจเถื่อน มันแทบไม่มีราคาเลย แต่ปัจจุบันหากเรามี 1 Bitcoin และขายออกไปในราคาตลาด ณ วันนี้จะได้ประมาณ 8 แสนบาท จากวันแรกๆ ที่มันเกิดมา 10,000 Bitcoin แลกพิซซ่าได้เพียง 2 ถาด
ตอนนี้ Bitcoin ก็ใช้เป็นสื่อกลางในการแลกเปลี่ยนได้ในโลกของอินเทอร์เน็ต แต่ทว่าเป็นการยอมรับกันเองระหว่างสองฝ่าย และยังไม่มีกฎหมายมารองรับว่าเป็น “เงินตรา”
แต่มันเองก็คงไม่ได้อยากจะให้ใครมารองรับ หากย้อนไปดูประวัติในปีที่มันเกิดขึ้นมา มันก็เกิดขึ้นมาเพื่อเป็นทางเลือกใหม่ให้กับผู้คนที่สิ้นหวังกับระบบการเงิน ท่ามกลางวิกฤตแฮมเบอร์เกอร์ เกิดการล่มสลายของเลห์แมน บราเธอร์สธนาคารขนาดใหญ่ในสหรัฐฯ และลุกลามไปยังระบบเศรษฐกิจและการเงินทั่วโลก ดังนั้น การจะบอกว่าให้มีรัฐบาลมายอมรับ มันก็อาจจะดูขัดแย้งกับเหตุผลในการเกิดขึ้นของ Bitcoin(แม้ตอนนี้จะมีประเทศเอลซัลวาดอร์ยอมรับแล้วก็ตาม)
Bitcoin ไม่มีใครผูกขาดการออกหรือผลิตแต่ใครก็ได้ที่อยากผลิตก็สามารถเข้ามามีส่วนร่วม และ Bitcoin ไม่มีเงินตราหนุนหลัง (ซึ่งสิ่งที่หนุนหลังเงินตราก็จะมีทองคำ เงินดอลลาร์ และอื่นๆ อีกที)แต่สามารถเชื่อใจได้ว่ามันมีอยู่เพียง21 ล้านเหรียญ ต่างจากปริมาณเงินที่ออกโดยรัฐบาลที่ไม่ได้มีจำกัด แต่สามารถจะเพิ่มหรือลดก็ได้ขึ้นอยู่กับนโยบายการเงินของประเทศ
ซึ่งการเพิ่มหรือลดเงินในระบบเศรษฐกิจปลายทางแล้วมันจะส่งผลกระทบต่อมูลค่าของเงินในกระเป๋าเรา หรือพูดง่ายๆ ว่า "อำนาจในการซื้อ"หรือการซื้อของอย่างเดียวกันในวันนี้เทียบกับปีที่แล้วต้องใช้เงินเพิ่มขึ้นหรือบลดลง เช่น ก๋วยเตี๋ยว 1 ชามในวันนี้ 50 บาท เทียบกับก๋วยเตี๋ยว 1 ชามเมื่อปีที่แล้วที่เราใช้เงินซื้อเพียง 35 บาท เป็นต้น
บริษัทในตลาดหุ้น มีการเก็บ Bitcoin ไว้ในทุนสำรอง เช่น บริษัทจดทะเบียนในตลาดหุ้นสหรัฐฯ อย่าง MicroStrategy ,Galaxy Digital Holdings, Tesla และ Marathon Digital Holdings
บริษัทเอกชนนอกตลาด เช่น Block.one, The Tezos Foundation หรือกองทุนขนาดใหญ่อย่าง Grayscale Bitcoin Trust ที่ถือครอง Bitcoin มากถึง 643,572 BTC เลยทีเดียว
ถือได้ว่าเป็นพัฒนาการที่เราไม่เคยเห็นมาก่อน หากย้อนไปเมื่อ 13 ปีที่ผ่านมา
ปัจจุบัน bitcoin จึงถูกยอมรับในวงกว้างว่าคือ "Asset Class" ชนิดใหม่ บางประเทศยอมรับว่าเป็นเงินตราที่ถูกต้องตามกฎหมาย (เอลซัลวาดอร์) ในขณะที่บางประเทศไม่ได้ยอมรับว่าเป็นเงินตราแต่ยอมรับว่ามันคือ Asset ชนิดหนึ่ง
สำหรับในประเทศไทย bitcoin "ไม่ใช่เงินตรา" ภายใต้กฎหมายเงินตราของไทย หมายความว่า เราไม่สามารถจะเอา bitcoin ไปชำระหนี้ได้ตามกฎหมาย หากอีกฝั่งไม่ยอมรับการใช้หนี้ด้วย Bitcoin เขาก็สามารถทำได้ ซึ่งต่างจากการใช้เงินเมื่อเราเอาไปใช้หนี้ใครคนนั้นไม่สามารถปฏิเสธการชำระหนี้จากเราได้
แต่ bitcoin ถูกจัดว่า "เป็นสินทรัพย์ดิจิทัล" ตามนิยามของ ก.ล.ต. ภายใต้ พ.ร.ก.การประกอบธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัล พ.ศ.2561 (CBDC ก็ถือเป็น สินทรัพย์ดิจิทัลประเภทหนึ่งภายใต้พ.ร.ก.การประกอบธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัล จนกว่าจะมีการออกใช้และทำการแก้ไขกฎหมายให้รองรับว่า CBDC เป็น “เงินตรา” ภายใต้กฎหมายเงินตรา)
โดยสรุป Bitcoin จึงไม่ใช่ผู้ร้าย แต่มันเป็นเพียงวิวัฒนาการของสื่อกลางในการแลกเปลี่ยน ที่จะได้รับการยอมรับจากผู้คนแค่ไหน มันก็ยังต้องพิสูจน์ตัวเองต่อไป และคุณผู้อ่านก็คือหนึ่งในผู้ที่จะบอกได้ว่า การยอมรับอยู่ในระดับไหนแล้ว
ส่วนตัวของผู้เขียนนั้นมอง Bitcoin ในแง่ของสินทรัพย์ในการลงทุน คล้ายๆ กับการออมทองคำ และที่สำคัญคือสุดท้ายแล้วเวลาอยากใช้เงินก็จะต้องเอาทองคำไปขายเป็นเงินบาทออกมาใช้เพราะยังไงอยู่ในไทยก็ต้องใช้เงินบาทซื้อก๋วยเตี๋ยว ซื้อบ้าน ซื้อรถ
การยอมรับใช้งานในวงกว้างของ Bitcoin จะเกิดขึ้นในอีกกี่ทศวรรษไม่มีใครรู้แต่ถ้าลองคิดดูดีๆ แล้วมันก็ดูเหมือนกับว่าประวัติศาสตร์มันจะหมุนกลับมาที่จุดเริ่มต้นด้วยระบบ Barter หรือการใช้ของแลกของกันโดยตรงคล้ายๆ กับการเอาพริกแลกเกลือ มะเขือแลกส้ม ในเวอร์ชันดิจิทัลดีๆ นี้เอง!!!
อ้างอิง :
-หนังสือ THE BITCOIN STANDARD
-หนังสือ CRYPTO ASSET REVOLUTION
-พ.ร.ก.การประกอบธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัล พ.ศ.2561
-https://buybitcoinworldwide.com/treasuries/
กราฟิก: ณัฐชนน พูนชัย (Boom)












