Rug Pull . . . ภัยร้ายที่สามารถเกิดขึ้นได้แบบไม่คาดคิด และเทคนิคตรวจสอบในเบื้องต้นก่อนการตัดสินใจลงทุน
มีโครงการมากมายหลายหลากของ Cryptocurrency ที่สร้างรูปแบบการลงทุนใหม่ๆขึ้นมาอยู่อย่างต่อเนื่อง ซึ่งดูจะดึงดูดใจจากผู้ใช้งานได้เป็นจำนวนมาก อาจเพราะมองว่าโครงการใหม่ๆเหล่านี้มีโอกาสที่ดีในการที่จะได้รับผลตอบแทนอย่างมหาศาล แต่อย่างไรก็ตามก็ยังมีความเสี่ยง การสูญเสีย และกับดักกลโกงอยู่มาก ที่อาจจะทำให้เงินลงทุนทั้งหมดของเรามลายหายไป เพราะมีคนส่วนหนึ่งมองหาวิธีการที่จะหาเงินได้ง่ายๆ แม้ว่าจะเป็นการทำร้ายนักลงทุนรายย่อยคนอื่นๆก็ตาม
Rug Pull คือการทำให้เกิดการสูญเสียสภาพคล่องอย่างกะทันหัน จนนำไปสู่การเทขายเป็นจำนวนมากโดยผู้ให้บริการ ซึ่งจะทำให้ Decentralized Exchanges (DEX) ว่างเปล่า ทำให้ผู้ใช้งานที่ถือโทเคนไม่สามารถทำการขายโทเคนได้ ผู้ให้บริการก็จะหนีหายไปพร้อมกับเงินของนักลงทุน โดยมักจะอ้างเหตุผลบางอย่าง เช่น มีความบกพร่องในส่วนของซอฟต์แวร์ ต้องใช้เวลาในการซ่อมแซมหรือระบบขัดข้อง ซึ่งนักลงทุน/ผู้ใช้งานก็อาจจะไม่มีวันได้เงินที่ลงทุนไปกลับคืนมา
ซึ่ง Rug Pull มีขั้นตอนการทำงานเบื้องต้นดังนี้
1.แต่ละโปรเจกต์ที่เกิดขึ้นมาใหม่นั้นจะมีโทเคนดั้งเดิมเป็นของตัวเองและนักพัฒนาจะทำการจับคู่โทเคนดังกล่าวกับโทเคนชื่อดังตัวอื่น ๆ เช่น ETH, USDT, DAI
2.ผู้ใช้งานจะได้รับอนุญาตให้แลกเปลี่ยนโทเคนชื่อดังที่พวกเขาถือครองอยู่กับโทเคนดั้งเดิมของโปรเจกต์ ซึ่งดึงดูดใจนักลงทุนจำนวนมาก ด้วยการให้ผลตอบแทนที่สูงขึ้น
3.เมื่อจำนวนนักลงทุนเพิ่มขึ้น นักพัฒนาก็จะหนีไปพร้อมกับสกุลเงินดิจิทัลทั้งหมดในโครงการและเงินทั้งหมดของนักลงทุน
โดยสาเหตุที่เหล่านักพัฒนาซอฟต์แวร์มักจะสร้างแพลตฟอร์มที่เน้นการหลอกลวงขึ้นมาได้ง่ายมากๆ ก็เป็นเพราะว่าแพลตฟอร์มดังกล่าวอนุญาตให้มีการสร้างโทเคนได้โดยไม่ต้องตรวจสอบจำนวนที่มีอยู่ในเครือข่าย ซึ่งหนึ่งในเครือข่ายที่นิยมใช้กันก็คือเครือข่าย Ethereum เนื่องจากมีมาตรฐาน ERC-20 ที่อำนวยความสะดวกในการสร้างโทเคนต่างๆ
Rug Pull แบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลักๆ ดังนี้
1. Liquidity scam หรือ กลโกงในด้านสภาพคล่อง ซึ่งเป็นประเภทที่นำมาใช้มากที่สุด ที่จะเกี่ยวข้องกับการแสดง Altcoin ในการแลกเปลี่ยนแบบ Decentralized Exchanges (DEX) และจับคู่กับเทคโนโลยีสกุลเงินดิจิทัลชั้นนำ เช่น Ethereum (ETH), Tether (USDT) ซึ่งมีขั้นตอนการดำเนินงานดังนี้
- นักพัฒนาจะทำการสร้างโทเคน โดยการคัดลอกรหัส Smart Contract สาธารณะที่มีอยู่และออกโทเคนแพลตฟอร์มมา จากนั้นก็จะทำการสร้างความตื่นเต้นให้กับโครงการและเพิ่มสภาพคล่องของโทเคนให้กับ DEX เช่น Uniswap, Pancakeswap หรือ Sushiswap DEX ที่อนุญาตให้ผู้ใช้งานสามารถทำการสลับโทเคนได้ โดยไม่ต้องมีคนกลาง ซึ่งโทเคนที่จับคู่อย่างลงตัวใน Smart Contract จะเรียกว่า Liquidity Pool
- เมื่อผู้คนหลั่งไหลเข้ามาลงทุนมากขึ้นเรื่อย ๆ ก็จะมองว่าเป็นโอกาสดีที่ได้เข้ามาตั้งแต่ช่วงต้น เมื่อโทเคนได้รับความนิยมและมีมูลค่าเพิ่มขึ้น เจ้าของโครงการจะทำการทุ่มเงินเดิมพันทั้งหมดลงไปในคราวเดียว เพื่อทำกำไร และจะทำการถ่ายโอนข้อมูลเหล่านี้ออกไป ทำให้โทเคนที่นักลงทุนรายอื่นๆถืออยู่ กลายเป็นสกุลเงินดิจิทัลที่ไร้ค่าและไม่มีทางที่จะได้รับเงินคืน
2.Technical manipulation หรือ การจัดการทางเทคนิค เป็นการทำ Rug Pull อีกประเภทหนึ่งที่เกี่ยวข้องกับการใช้ประโยชน์จาก Approve Function ของโทเคน ERC-20 บนเครือข่ายของ Ethereum ซึ่งฟังก์ชันนี้จะจัดการผู้ใช้งานให้ไม่สามารถใช้โทเคนที่ซื้อมาได้ นักพัฒนาก็อาจจะแก้ไขฟังก์ชันนี้ เพื่อให้ผู้ใช้งานสามารถซื้อโทเคนได้เท่านั้น
ตัวอย่างแพลตฟอร์มที่เคยเจอเหตุการณ์ Rug Pull
Thodex
เมื่อเดือนเมษายน 2564 ที่ผ่านมา Thodex ซึ่งเป็นบริษัทแลกเปลี่ยนสกุลเงินดิจิทัลของตุรกี มีผู้ใช้ประมาณ 400,000 ราย โดยเว็บไซต์ของ Thodex ระบุว่าแพลตฟอร์มจะทำการปิดชั่วคราวเพื่อแก้ไขความผันผวนที่ผิดปกติในบัญชีของบริษัท แต่หลังจากนั้น CEO ของ Thodex ก็ได้ทำการเอาเงินของลูกค้ามูลค่า 2 พันล้านดอลลาร์หลบหนีออกนอกตุรกีไป
Compounder Finance
เมื่อช่วงต้นปีที่ผ่านมา Compounder Finance ได้ออกมาประกาศว่าถูกขโมยเงินจำนวน 10.8 ล้านเหรียญสหรัฐ และสัญญาซื้อขาย Bitcoin มูลค่า 750,000 เหรียญสหรัฐ, Ethereum มูลค่า 4.8 ล้านเหรียญสหรัฐ และโทเคนอื่นๆ อีกจำนวนหนึ่ง ซึ่งทีมงานได้ทำการเปลี่ยนตัว Smart Contract และแทนที่ด้วยสัญญาที่เป็นอันตราย ทำให้สามารถขโมยเงินทุนของนักลงทุนออกไปได้
pNetwork
ในช่วงเดือนกันยายน 2564 pNetwork ถูกแฮกเกอร์โจมตีขโมย Wrapped Bitcoin (WBTC) มูลค่ากว่า 12.4 ล้านดอลลาร์ โดยโจมตีในส่วนความปลอดภัยในสะพานที่เชื่อมต่อ Bitcoin และ Binance Smart Chain ที่เป็นโปรโตคอลด้านการถ่ายโอนสินทรัพย์แบบ cross-chain
Poly Network
ในช่วงเดือนสิงหาคม 2564 Poly Network ได้ถูกแฮกเกอร์โจมตี โดยทำการเจาะระบบในช่องทางทำธุรกรรมแบบไร้ตัวกลาง (decentralized-finance platform) มูลค่ากว่า 600 ล้านดอลลาร์ นับได้ว่าเป็นครั้งที่ใหญ่ที่สุด แต่ในภายหลังแฮกเกอร์รายดังกล่าวได้ติดต่อโอนเหรียญทั้งหมดกลับคืนสู่ Poly Network และให้เหตุผลว่าทำไปเพื่อความสนุก และต้องการที่จะเปิดเผยช่องโหว่ของ Poly Network เท่านั้น
Squid Game
เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา เกิดประเด็นร้อนแรงของเหรียญ Squid Game หลังจากที่ราคาพุ่งสูงขึ้นมาแตะระดับที่สูงที่สุดที่ 2,861 ดอลลาร์ เจ้าของโปรเจกต์ก็ได้ทำการปิดโครงการนี้อย่างเป็นทางการและมีการปิดเว็บไซต์ ทำให้
วิธีการตรวจสอบเบื้องต้นว่าโครงการนั้นๆมีความน่าเชื่อถือหรือไม่
1.อ่านเอกสาร ควรทำการตรวจสอบเอกสารไวท์เปเปอร์และศึกษาโครงการอย่างละเอียด เพื่อหาข้อมูลเพิ่มเติมที่เกี่ยวกับเจ้าของ/ผู้ถือครองโทเคน
2.ตรวจสอบเบื้องหลังสภาพคล่องของโครงการ ซึ่งเป็นวิธีที่ง่ายและรวดเร็ว เพื่อให้เราทราบว่าโครงการนี้มีความน่าเชื่อถือหรือไม่ ยิ่งสภาพคล่องสูง โครงการก็ยิ่งแข็งแกร่งตามไปด้วย
3.ศึกษาประวัติความเป็นมาของผู้ก่อตั้งโครงการ เนื่องจากเราไม่ควรติดตามผู้ก่อตั้งที่เราไม่รู้จักอะไรเลย ซึ่งเป็นเรื่องปกติมากที่เราจะติดตามโครงการเพียงเพราะมีผลตอบแทนที่สูงเป็นสิ่งดึงดูดใจ ดังนั้นเราจึงควรศึกษาข้อมูลในส่วนนี้เหมือนกัน เช่น ใครเป็นผู้ก่อตั้งหรือผู้สนับสนุนโครงการ
4.ความผันผวนอย่างกะทันหันของราคาโทเคน เป็นที่ทราบกันดีว่าการเพิ่มขึ้นของราคาเป็นสัญญาณที่ดีสำหรับนักลงทุน แต่อย่างไรก็ตามสำหรับโครงการประเภทนี้ การที่ราคาของโทเคนพุ่งสูงขึ้นมากไม่ใช่สัญญาณที่ดี ซึ่งมีชื่อเรียกว่า Coin Skyrocketing ดังนั้นถ้าหากสังเกตเห็นการเพิ่มขึ้นของราคาอย่างกะทันหัน สันนิษฐานไว้ก่อนเลยว่าอาจจะเป็นกับดักเพื่อดึงดูดนักลงทุน
5.ผลตอบแทนสูง โดยปกติแล้วจะมีโปรโตคอล DeFi จำนวนมากที่เปิดตัวและเริ่มมีการให้รางวัลที่สูง เนื่องจากต้องการสภาพคล่องที่สูงขึ้นเพื่อดำเนินการหลอกลวง ดังนั้นเมื่อเห็นโฆษณาที่ว่าให้ผลตอบแทน 500% หรือ 1,000% ก็ควรคิดให้ดีก่อนที่จะตัดสินใจนำเงินไปลงทุน
การเงินแบบ Decentralized Exchanges จะเข้าปฏิวัติอุตสาหกรรม สร้างผลิตภัณฑ์และบริการที่จะคงอยู่นานไปอีกหลายปี การฉ้อโกงและการหลอกลวงไม่ใช่เรื่องแปลก ฉะนั้นหากต้องการที่จะลงทุนก็ควรที่จะทำการตรวจสอบความปลอดภัยของโครงการทั้งหมด ไม่โลภมากเห็นแก่ผลตอบแทนที่เยอะมากเกินจนผิดปกติ โดยที่ไม่ได้ศึกษาข้อมูลให้ดีก่อน เพราะทุกการลงทุนมีความเสี่ยง ผู้ลงทุนควรศึกษาข้อมูลก่อนตัดสินใจลงทุน
ที่มา :
https://blog.bitnovo.com/en/what-is-a-rug-pull-and-how-to-identify-it/
https://www.cybertalk.org/2021/09/02/defi-cryptocurrency-rug-pulls/
https://www.cylynx.io/blog/the-rise-of-cryptocurrency-exit-scams-and-defi-rug-pulls/
กราฟิกโดย: ณัฐชนน พูนชัย (Boom)












