Blockchain ของหน่วยงานรัฐ ควรออกแบบอย่างไร?
“พัฒนาการของ Blockchain ผ่านมาถึงปี 2024 มีความพยายามในการประยุกต์ใช้งานไปหลายทาง ที่ประสบความสำเร็จมากที่สุดก็น่าจะเป็นการประยุกต์ใช้กับ DeFi (Decentralized Finance) หรือระบบการเงินแบบไร้ศูนย์กลาง”
ซึ่งการทำงานของ DeFi จะใช้ความสามารถของสัญญาอัจฉริยะ (Smart Contract) ในการสร้างสรรค์บริการทางการเงินหลายประเภท เช่น Lending, Decentralize Exchange และ Synthetic Stable coin เป็นต้น ทำให้ในช่วงกลางปี 2024 มูลค่า TVL (Total Value Lock) หรือมูลค่าสินทรัพย์ดิจิทัลที่ฝากไว้ในระบบ DeFi พุ่งขึ้นไปถึง 1.92 แสนล้านดอลลาร์
***Blockchain ที่ประยุกต์ใช้งานนอกจากเรื่อง Finance
ในมุมมองของนักพัฒนาซอฟต์แวร์ Blockchain ไม่ได้มีแค่เรื่องการเป็น โครงสร้างพื้นฐานที่น่าเชื่อถือให้กับคริปโทเคอร์เรนซีในระบบ DeFi เท่านั้น แต่ยังสามารถเป็น Database แบบกระจายศูนย์ที่สามารถเขียนโปรแกรมเพิ่มเข้าไปได้แบบเดียวกับ Cloud Function ของผู้ให้บริการ Cloud รายใหญ่
นอกจากนี้ ยังสามารถใช้ Web3 Authentication โดยไม่จำเป็นต้องมี User / Password อยู่ในระบบของ Blockchain ทำให้ง่ายในการจัดการเรื่องความปลอดภัย (ผู้ใช้ต้องเก็บรักษา Private key ของตัวเอง) ทำให้ต้นทุนในการดูแลระบบน้อยลงเพราะไม่ต้องกังวลเรื่อง Security
ตัวอย่างการประยุกต์ใช้งาน Blockchain แบบที่ไม่เกี่ยวกับเรื่อง Finance เช่น “Dustboy Chain” ของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ที่ใช้ Blockchain เพื่อจัดเก็บค่า PM2.5 จากอุปกรณ์ IoT ที่ใช้วัดค่าจากทั่วภาคเหนือ
***พัฒนาของ Blockchain แถวหน้าอย่าง Ethereum
Blockchain แถวหน้าอย่าง Ethereum มีพัฒนาการสำคัญเพื่อแก้ปัญหาเรื่องความเร็วของการทำธุรกรรมบน Blockchain มาอย่างต่อเนื่องตั้งแต่การเปลี่ยนจาก POW เป็น POS ซึ่งไม่ใช่แค่เป็นการเปลี่ยน Consensus เท่านั้น แต่เป็นการเตรียมการเผื่อรองรับหลายอย่าง
อย่างเช่น การแยก Execution layer ออกจาก Consensus layer แล้วยอมให้แยกพื้นที่เก็บข้อมูลชั่วคราว (blob data) ลงไปจัดเก็บไว้ที่ Consensus layer โดยมีการคิดค่า gas ถูกลงมาก (Dencun Upgrade EIP-4844) ส่งผลทำให้การออกแบบ Blockchain layer 2 แบบ Optimism สามารถลดต้นทุนค่า gas ที่ใช้สำหรับ roll up ข้อมูลที่ฝากไปยัง Layer 1 ได้
นอกจากนั้น ยังสามารถแยก blob data ไปเก็บไว้นอก Blockchain ได้ ที่เรียกว่า Data availability (DA) และในอนาคต Consensus layer สามารถแบ่งเครือข่ายออกเป็นส่วนย่อย (shards) หลายส่วนแต่ละ shard ประมวลผลธุรกรรมแยกกันแต่ยังเชื่อมโยงกับเชนหลัก ซึ่งจะส่งผลให้สามามารถเก็บข้อมูลขนาดใหญ่ลง Blockchain ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
จากพัฒนาการดังกล่าวทำให้ความเร็วในการเข้าถึง Blockchain เร็วขึ้นโดย Blockchain layer 2 อย่าง opBNB รองรับความเร็วที่ 4,000 ธุรกรรม/วินาที(TPS) โดย opBNB มี Blocktime 1 วินาที และแต่ละ Block รองรับ gas ต่อ Block ที่ 100 ล้าน (100 MegaGas) ซึ่งในปัจจุบัน Blockchain Client ที่ชื่อ reth ได้ทดสอบการใช้งาน Blocktime 1 วินาที และ 1 Gigagas ทำให้รองรับธุรกรรมได้ถึง 40,000 TPS
***แนวทางการนำบล็อกเชนมาใช้งานของภาครัฐ
จากข้อมูลทางเทคนิคที่กล่าวมา สำหรับภาครัฐที่ต้องการจะนำ Blockchain ไปประยุกต์ใช้งาน จะออกแบบอย่างไรถึงจะสามารถใช้งาน Blockchain ได้อย่างมีประสิทธิ์ภาพ ก็น่าจะต้องออกแบบจากสมุติฐานที่ว่า “ข้อมูลสาธารณะบางอย่าง ต้องการความน่าเชื่อถือและพิสูจน์ได้ง่าย” อย่างเช่น รัฐบาลกัมพูชาใช้ Blockchain สำหรับตรวจสอบความถูกต้องของเอกสารทางราชการในเว็บไซต์
“ข้อมูลประเภทนี้ไม่จำเป็นต้องมีการออกแบบ consensus ให้ decentralize มากก็ได้ แต่ต้องสามารถตรวจสอบความน่าเชื่อถือได้ว่าข้อมูลมีการแก้ไขหรือไม่”
เราสามารถออกแบบให้เป็น Blockchain Layer 2 โดย Rollup ไปเก็บบน Public Blockchain และแยก Blob Data จัดเก็บบน DA นอก Blockchain เพื่อความเร็ว หรือเป็น Private DA ในกรณีที่ข้อมูลเป็นความลับแต่สามารถยื่นขอตรวจสอบได้ โดยการ Recover จาก Genesis Block โดยใช้ข้อมูลจาก Public Blockchain มาประกอบกับ Private DA การออกแบบ Blockchain สำหรับภาครัฐตามแผนภาพด้านล่าง ยังสามารถเพิ่มบริการที่ไม่เกี่ยวข้องกันออกแบบ App Chain แต่ละตัวโดยใช้ DA และ Host chain ร่วมกันเพื่อลดต้นทุนในการดูแล Infrastructure
โดยสรุป เทคโนโลยีบล็อกเชนอยู่ในช่วงที่มีพัฒนาการสำคัญ เพื่อจะเป็น Infrastructure ใหม่ของโลกโดยเฉพาะ Ethereum Blockchain ที่จะมีการ อัปเกรดระบบ (Hardfork) ใหม่ๆ ออกมาในเวลาอันใกล้ เช่น Petra hardfork ที่จะทำให้การใช้งานแบบ Account Abstraction ได้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น และอื่นๆ ที่จะตามมาอีก
Ethereum จึงเป็นอีกหนึ่งบล็อกเชนที่มีพัฒนาการน่าจับตา ถึงขั้นมีคำกล่าวจากผู้คนในวงการเทคฯ ที่เชื่อว่า
“Ethereum Will Change the Internet Forever!”
บทความโดย : โดม เจริญยศ ผู้ก่อตั้งและซีอีโอ บริษัท โทเคไนน์ จำกัด (Tokenine) ผู้ให้บริการพัฒนาเทคโนโลยีบล็อกเชน







