ถอดรหัสนโยบายสหรัฐ ทุนสำรองบิตคอยน์แห่งชาติ
ในที่สุด เมื่อวันที่ 6 มีนาคม 2568 ที่ผ่านมา ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ได้ ลงนามในคำสั่งบริหารจัดตั้ง ทุนสำรอง Bitcoin เชิงยุทธศาสตร์ (Strategic Bitcoin Reserve) และ คลังสินทรัพย์ดิจิทัลแห่งชาติ (U.S. Digital Asset Stockpile) เพื่อให้สหรัฐฯ เป็นผู้นำระดับโลกด้านยุทธศาสตร์สินทรัพย์ดิจิทัลของรัฐบาล โดยทุนสำรอง Bitcoin นี้จะนำ Bitcoin ที่รัฐบาลได้มาจากกระบวนการยึดทรัพย์สินทางอาญาหรือทางแพ่งมาเก็บรักษาไว้ในระยะยาว และจะไม่มีการขาย Bitcoin ออกไป นอกจากนี้ ยังอนุญาตให้รัฐมนตรีกระทรวงการคลังและพาณิชย์พัฒนากลยุทธ์ในการจัดหา Bitcoin เพิ่มเติมได้ แต่ต้องไม่มีต้นทุนที่เป็นภาระต่อผู้เสียภาษีชาวอเมริกัน
ส่วนคลังสินทรัพย์ดิจิทัลของสหรัฐฯ (U.S. Digital Asset Stockpile) จะใช้เก็บรักษาสินทรัพย์ดิจิทัลประเภทอื่นที่ยึดได้ โดยรัฐบาลสามารถบริหารจัดการหรือขายสินทรัพย์เหล่านี้ได้ตามความเหมาะสม
คำสั่งนี้มีเป้าหมายเพื่อจัดการสินทรัพย์ดิจิทัลอย่างเป็นระบบ หลังจากที่ก่อนหน้านี้การบริหารจัดการสินทรัพย์ดิจิทัลของสหรัฐฯ ค่อนข้างกระจัดกระจายและไร้ทิศทางชัดเจน ส่งผลให้รัฐบาลขาดทุนจากการขาย Bitcoin ก่อนเวลาอันควรมาแล้วกว่า 17,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ การเคลื่อนไหวครั้งนี้สะท้อนความตั้งใจของ ปธน.ทรัมป์ ที่จะทำให้สหรัฐฯ กลายเป็นผู้นำระดับโลกด้านคริปโท ตามที่เขาเคยให้คำมั่นไว้ตั้งแต่ตอนหาเสียงว่า "อเมริกาจะต้องเป็น Crypto Capital ของโลก"
การลงนามครั้งสำคัญนี้ ถือเป็นครั้งแรกของประเทศมหาอำนาจที่ทำให้ Bitcoin ซึ่งครั้งหนึ่งเคยเป็นสินทรัพย์นอกระบบสำหรับรัฐบาลต่างๆ กลับกลายมาเป็นสินทรัพย์ที่เป็นที่ยอมรับอย่างเป็นทางการ และยังมีความสำคัญต่อแผนยุทธศาสตร์ของประเทศอีกด้วย วันนี้เลยอยากจะมาชวนคุยลงรายละเอียดเพิ่มเติมกันครับ
ทำไมสหรัฐอเมริกาถึงจัดตั้ง Bitcoin Strategic Reserve?
ปัจจัยหนึ่งที่ผลักดันให้สหรัฐฯ พิจารณา Bitcoin เป็นทุนสำรองยุทธศาสตร์ คือ สถานการณ์ทางการเงินของประเทศเอง สหรัฐฯ เผชิญปัญหาหนี้สาธารณะสูงและความเสี่ยงเงินเฟ้อในระยะยาว ทำให้ต้องมองหาวิธีป้องกันความมั่นคงทางการคลัง Bitcoin ซึ่งมีอุปทานจำกัดตายตัวที่ 21 ล้านเหรียญ ได้รับการเสนอว่าอาจช่วยกระจายความเสี่ยงของงบการเงินชาติและป้องกันการด้อยค่าของเงินดอลลาร์ได้ VanEck ซึ่งเป็นบริษัทจัดการสินทรัพย์มูลค่า 1.15 แสนล้านดอลลาร์ ประเมินว่าหากรัฐบาลสหรัฐฯ สะสม Bitcoin ตามแผนที่เสนอ (1 ล้าน BTC ภายในปี 2029) มูลค่าของคลังสำรองนี้อาจชดเชยหนี้ชาติได้ราว 21 ล้านล้านดอลลาร์ภายในปี 2049
การลงนามครั้งนี้ สะท้อนมุมมองว่าสินทรัพย์ดิจิทัลนี้อาจสร้างผลตอบแทนในระยะยาวมาหนุนเสถียรภาพการคลังประเทศได้ ซึ่งที่ผ่านมารัฐบาลสหรัฐฯ ยังไม่มีแนวทางที่ชัดเจนในการจัดการกับคริปโทเคอร์เรนซีที่ยึดมาได้จากการปราบปรามอาชญากรรม รัฐมักนำ Bitcoin ที่ยึดได้ออกขายทอดตลาดทันที ซึ่งภายหลังพบว่าการขายก่อนเวลาส่งผลให้ประเทศสูญเสียโอกาสทำกำไรจำนวนมาก
การจัดตั้งคลังสำรอง Bitcoin เชิงยุทธศาสตร์จึงถูกมองว่าจะช่วยให้รัฐบาล “ถือครอง” สินทรัพย์นี้ระยะยาวแทนการขายเร็ว และบริหารให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อเงินภาษีประชาชน นอกจากนี้คลังสำรองฯ ดังกล่าวยังตั้งเป้าจะใช้เฉพาะ Bitcoin ที่รัฐบาลยึดมาได้ มาบริหารก่อน (ผ่านกรมธนารักษ์) และหากจะซื้อเพิ่มก็ต้องใช้วิธีที่ไม่เพิ่มภาระภาษีประชาชน (budget-neutral) ซึ่งแสดงถึงความระมัดระวังด้านนโยบายการคลัง ไม่ให้การถือครอง Bitcoin กลายเป็นภาระงบประมาณ
ปัจจุบัน Bitcoin เริ่มได้รับการขนานนามว่าเป็น “ทองคำดิจิทัล”อย่างจริงจัง เนื่องจากคุณสมบัติการเป็น Store of Value หรือสินทรัพย์รักษามูลค่าที่คล้ายทองคำ คือ มีจำนวนจำกัดและไม่ขึ้นกับการควบคุมของรัฐใดรัฐหนึ่ง มีจำนวนจำกัด 21 ล้านเหรียญ และมีความปลอดภัยของเครือข่าย (ไม่มีใครเจาะระบบได้ตั้งแต่ก่อตั้ง) โดยชาติที่ริเริ่มสะสม Bitcoin ไว้เป็นทุนสำรองก่อนย่อมได้เปรียบทางยุทธศาสตร์ในระยะยาว
กล่าวคือหาก Bitcoin เริ่มมีบทบาทในระบบการเงินโลกเพิ่มขึ้น ประเทศผู้บุกเบิกสำรองสินทรัพย์นี้ก่อน จะสามารถกุมความได้เปรียบเช่นเดียวกับประเทศที่สะสมทองคำไว้มากในอดีต ความเห็นนี้สะท้อนว่าภาคการเงินกระแสหลักเริ่มมอง Bitcoin ว่าทำหน้าที่คล้ายทองคำในการรักษาอำนาจซื้อในระยะยาว โดยเฉพาะในระดับนานาชาติที่ Bitcoin ไม่มีสังกัดประเทศใด (“Bitcoin is an international asset” - Bitcoin เป็นสินทรัพย์ระหว่างประเทศ ที่ไม่ได้ผูกกับค่านิยมของเงินสกุลเดียว)
ปัจจัยทางการเมืองและการแข่งขันทางเทคโนโลยี
การยกระดับ Bitcoin เป็นทุนสำรองของสหรัฐฯ ยังสะท้อนถึงการแข่งขันเชิงยุทธศาสตร์กับชาติมหาอำนาจอื่นในด้านเทคโนโลยีการเงิน ประเทศสหรัฐอเมริกา ต้องการรักษาความเป็นผู้นำทั้งด้านเศรษฐกิจและเทคโนโลยี ซึ่งในบริบทนี้รวมถึงอุตสาหกรรมคริปโทและบล็อกเชนด้วย ประธานาธิบดีทรัมป์ได้ประกาศวิสัยทัศน์ที่จะทำให้ “อเมริกาเป็นศูนย์กลางคริปโทของโลก” (crypto capital of the world) พร้อมทั้งแต่งตั้งผู้เชี่ยวชาญ (“crypto czar”) และจัดประชุมสุดยอดคริปโทที่ทำเนียบขาวเป็นครั้งแรก ซึ่งสิ่งเหล่านี้แสดงถึงความมุ่งมั่นของสหรัฐฯ ที่จะไม่ยอมถูกทิ้งไว้ข้างหลังในเทคโนโลยีการเงินยุคใหม่นี้
ในกรณีของจีน ซึ่งมีท่าทีแข็งกร้าวต่อคริปโทโดยทางการจีนได้สั่งแบนการซื้อขายและการขุดคริปโททั้งหมดตั้งแต่ปี 2021 เพื่อปกป้องเสถียรภาพการเงินภายในประเทศและควบคุมความเสี่ยงรัฐบาลจีนมองว่าสกุลเงินดิจิทัลนอกเหนือการควบคุม (เช่น Bitcoin) อาจสั่นคลอนระบบการเงินและเอื้อต่อกิจกรรมผิดกฎหมาย จึงตัดสินใจกำจัดการใช้งานคริปโทภายในจีนอย่างจริงจัง
อย่างไรก็ดี แม้ภาครัฐจีนจะไม่สนับสนุน Bitcoin แต่ภาคเอกชนจีนเคยครองส่วนแบ่งการประมวลผล (hashrate) ของเครือข่าย Bitcoin อยู่มาก จากข้อมูลเดือนกันยายน 2024 กลุ่มเหมืองขุดของจีนยังคงควบคุมพลังประมวลผลเครือข่าย Bitcoin อยู่กว่า 55% ขณะที่กลุ่มเหมืองในสหรัฐฯ มีประมาณ 40% ซึ่งชี้ให้เห็นว่าจีนยังมีบทบาททางอ้อมในโครงสร้างพื้นฐานของ Bitcoin อยู่ หากมองด้านการเมืองระดับประเทศนี้ สหรัฐฯ อาจเห็นว่าการที่ตนเองส่งเสริม Bitcoin อย่างเป็นทางการจะช่วยถ่วงดุลอำนาจกับจีน ที่แม้จะแบนคริปโทภายในประเทศ แต่จีนก็ผลักดันสกุลเงินดิจิทัลของตนเอง (หยวนดิจิทัล) และยังมีอิทธิพลในการขุด Bitcoin ส่วนสหรัฐฯ การเข้ามาถือครอง Bitcoin จะช่วยให้ตนเองเป็นผู้เล่นหลักในระบบการเงินดิจิทัล ไม่ปล่อยให้จีนหรือใครก็ตามกุมความได้เปรียบไปฝ่ายเดียว
กรณีของรัสเซียและ BRICS ก็เริ่มให้ความสนใจใช้คริปโทเพื่อหลีกเลี่ยงระบบการเงินที่ครอบงำโดยสหรัฐฯ โดยเฉพาะการเลี่ยงผลกระทบจากมาตรการคว่ำบาตรและการพึ่งพาดอลลาร์ ประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน แห่งรัสเซียได้เคยกล่าวชื่นชม Bitcoin และตั้งคำถามต่อความจำเป็นของการถือครองทุนสำรองเป็นเงินดอลลาร์สหรัฐ พร้อมทั้งชี้ว่ารัฐบาลสหรัฐฯ ใช้งานดอลลาร์เป็น “อาวุธการเมือง” ทำให้หลายประเทศต้องหันไปหาสินทรัพย์ทางเลือกอื่น รวมถึงคริปโทเคอร์เรนซี
จากแนวคิดนี้ รัสเซียได้เริ่มลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานที่เกี่ยวข้องกับ Bitcoin เช่น บริษัท BitRiver ของรัสเซียจับมือกับกองทุนความมั่งคั่งแห่งชาติ (RDIF) ลงทุนสร้างศูนย์ข้อมูลขนาดใหญ่เพื่อขุด Bitcoin ในกลุ่มประเทศ BRICS โดยมีเป้าหมายหนึ่งคือการทดลองใช้ Bitcoin ในการชำระค้าขายระหว่างประเทศภายในกลุ่มความเคลื่อนไหวดังกล่าว บ่งชี้ว่ารัสเซียมอง Bitcoin เป็นเครื่องมือยุทธศาสตร์ในการลดบทบาทดอลลาร์ในเวทีการค้าโลก
สำหรับกลุ่ม BRICS (บราซิล รัสเซีย อินเดีย จีน แอฟริกาใต้ รวมถึงสมาชิกใหม่อย่างซาอุฯ อิหร่าน ฯลฯ) ก็มีความพยายามร่วมกันในการหาแนวทางลดการพึ่งพาดอลลาร์สหรัฐในระบบการเงินโลก เมื่อสหรัฐฯ ประกาศตั้งกองทุนสำรองคริปโทของตนเอง นักวิเคราะห์บางรายจึงตั้งข้อสังเกตว่า BRICS อาจพิจารณาตั้งทุนสำรอง Bitcoin ของตนเช่นกัน เพื่อตอบโต้และสร้างสมดุล
แม้ขณะนี้ยังไม่มีมติทางการในเรื่องนี้ แต่แนวคิดดังกล่าวก็ได้รับแรงหนุนจากข้อเท็จจริงที่ว่า ความพยายามของกลุ่มประเทศเหล่านี้ในการสร้างระบบการเงินคู่ขนานเพื่อลดการพึ่งพาดอลลาร์ ดังนั้น เมื่อคู่แข่งสำคัญอย่างจีนและรัสเซียต่างหาทางใช้เทคโนโลยีการเงินใหม่เพื่อลดบทบาทของดอลลาร์ ทั้งนี้สหรัฐฯ จึงมีแรงจูงใจที่จะ ครอบครองและควบคุม Bitcoin บางส่วน เพื่อไม่ให้สินทรัพย์นี้กลายเป็นอาวุธทางการเงินของฝ่ายตรงข้าม ในมุมนี้ การประกาศให้ Bitcoin เป็นทุนสำรอง ก็สามารถเป็นยุทธศาสตร์เชิงรับมือ (defensive) ต่อการเคลื่อนไหวของจีน-รัสเซีย-BRICS ด้วยนั่นเอง
นักวิเคราะห์ในหลายประเทศยังระบุอีกด้วยว่าการที่รัฐบาลสหรัฐฯ ถือหุ้นส่วนสำคัญใน Bitcoin จะ ขัดขวางไม่ให้ประเทศอื่นใช้มันแทนดอลลาร์ ได้ง่ายๆ แนวคิดนี้คือหากสหรัฐฯ ครอบครอง Bitcoin จำนวนมาก ก็ย่อมสามารถกุมอิทธิพลบางส่วนต่อเครือข่ายหรืออย่างน้อยก็ป้องกันไม่ให้ “ผู้ไม่หวังดี” เข้ามาครองส่วนแบ่งมากเกินไป พาดริก การ์วีย์ (นักวิจัยจาก ING) ชี้ว่าเหตุผลหนึ่งที่สหรัฐฯ อาจตั้งทุนสำรอง Bitcoin คือเพื่อ ''ป้องกันไม่ให้ประเทศอื่นใช้ Bitcoin เป็นทางเลือกแทนดอลลาร์'' ดังนั้น ในเชิงการเมืองระหว่างประเทศ สหรัฐฯ อาจถือ Bitcoin ทั้งในเชิงรุก (นำการพัฒนาเทคโนโลยีการเงิน) และเชิงรับ (กันท่าคู่แข่งไม่ให้ใช้คริปโทโค่นอำนาจดอลลาร์) ไปพร้อมๆ กัน
ประเทศที่ถือครอง Bitcoin
ปัจจุบันมีหลายประเทศที่ครอบครอง Bitcoin ในความดูแลของรัฐ ไม่ว่าจะเป็นการซื้อสะสมโดยตรงหรือการยึดจากการปราบปรามอาชญากรรมก็ตาม แนวโน้มนี้สะท้อนถึงบทบาทที่ขยายขึ้นของสกุลเงินดิจิทัลในด้านการเงินระหว่างประเทศ และก่อให้เกิดคำถามสำคัญเกี่ยวกับเหตุผล ผลกระทบ และมุมมองของผู้เชี่ยวชาญต่อปรากฏการณ์ดังกล่าว ประเทศที่ถือครอง Bitcoin ในความดูแลของรัฐมีจำนวนเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ประเทศที่เป็นที่รู้กันว่ามี Bitcoin อยู่ในทุนสำรองหรือทรัพย์สินของรัฐ ได้แก่:
สหรัฐอเมริกา (United States) – รัฐบาลสหรัฐอเมริกาถือครอง Bitcoin มากที่สุดในโลก โดยประมาณเกือบ 200,000 BTC (มูลค่าราว 15.6 พันล้านดอลลาร์) ซึ่งส่วนใหญ่ได้มาจากการยึดในคดีอาชญากรรมไซเบอร์ขนาดใหญ่ เช่น การปิดตลาดมืด Silk Road และการทลายเครือข่ายแฮ็กต่างๆ ซึ่งปัจจุบันได้จัดตั้ง“กองทุนสำรอง Bitcoin เชิงยุทธศาสตร์” เพื่อเก็บรักษา Bitcoin ที่ทางการยึดมาไว้เป็นทรัพย์สินสำรองระยะยาวของประเทศ อย่างไรก็ตามการไม่ซื้อเพิ่ม ทำให้ตลาดค่อนข้างผิดหวัง ทำให้ราคาของ Bitcoin และ CryptoCurrency ลดลง นับตั้งแต่ลงนาม หลายๆคนกำลังเฝ้ามองแผนในการเพิ่ม Bitcoin ชองรัฐบาลสหรัฐอย่างใจจดใจจ่อ
จีน (China) – ทางการจีนเคยยึด Bitcoin จำนวนมหาศาลประมาณ 194,000 BTC (มูลค่าประมาณ 15.8 พันล้านดอลลาร์) จากการทลายเครือข่ายแชร์ลูกโซ่ PlusToken ในปี 2019 ซึ่งทำให้จีนเคยเป็นหนึ่งในประเทศที่ถือ Bitcoin มากที่สุดในโลกในช่วงเวลาหนึ่ง อย่างไรก็ดี มีรายงานเมื่อปี 2023-2024 ว่าทางการจีนได้ทยอย “เทขาย” เหรียญที่ยึดมาเหล่านี้ออกสู่ตลาดผ่านช่องทางลับ โดยส่งเหรียญไปยังบริการ crypto mixers และกระดานซื้อขาย เพื่อแปรเป็นเงินสดเรียบร้อยแล้ว หากรายงานนี้ได้รับการยืนยันจริง ปริมาณ Bitcoin ที่จีนถือครองก็อาจลดลงอย่างมากจนหลุดจากกลุ่มผู้นำของโลก
สหราชอาณาจักร (United Kingdom) – รัฐบาลอังกฤษโดยหน่วยปราบปรามอาชญากรรมไซเบอร์ของตำรวจเมโทรโพลิแทน เคยทำการยึด Bitcoin ได้มากถึงประมาณ 61,000 BTC (มูลค่าประมาณ 5 พันล้านดอลลาร์) จากคดีการฟอกเงินและฉ้อโกงการลงทุนขนาดใหญ่ที่เกี่ยวข้องกับเครือข่ายอาชญากรจีนในปี 2018 การยึดครั้งนั้นนับเป็นหนึ่งในการยึดทรัพย์สินดิจิทัลที่ใหญ่ที่สุดในโลก ปัจจุบัน Bitcoin ดังกล่าวยังอยู่ภายใต้การควบคุมของทางการอังกฤษ ซึ่งนำไปสู่การถกเถียงว่ารัฐบาลควรจะทำอย่างไรกับ ''ขุมทรัพย์'' ดิจิทัลนี้ ไม่ว่าจะขายนำรายได้เข้าคลังหรือเก็บไว้เป็นทุนสำรองของรัฐต่อไป
ยูเครน (Ukraine) – รัฐบาลยูเครนและหน่วยงานภาครัฐมีการถือครอง Bitcoin รวมกันประมาณ 46,000 BTC ( มูลค่าประมาณ 3.8 พันล้านดอลลาร์) ตัวเลขนี้ส่วนหนึ่งมาจากการเปิดเผยว่าข้าราชการและนักการเมืองยูเครนจำนวนมากถือครองสินทรัพย์คริปโท รวมถึงการรับเงินบริจาคเป็นคริปโทจากนานาชาติระหว่างสถานการณ์สงครามปี 2022 ซึ่งรัฐบาลได้จัดตั้งกระเป๋าดิจิทัลรับบริจาคเพื่อนำเงินไปสนับสนุนกองทัพและช่วยเหลือประชาชน อย่างไรก็ดี Bitcoin ที่ยูเครนถืออยู่ส่วนใหญ่ถือเป็นทรัพย์สินเพื่อใช้จ่ายในยามจำเป็นมากกว่าจะกันไว้เป็นทุนสำรองระยะยาว
ภูฏาน (Bhutan) – ประเทศเล็ก ๆ นี้กลายเป็นกรณีศึกษาที่น่าสนใจ เนื่องจากรัฐบาลภูฏานโดยบริษัทลงทุนของรัฐชื่อ Druk Holding and Investments (DHI) ได้ดำเนินการทำเหมืองขุด Bitcoin โดยอาศัยไฟฟ้าพลังน้ำราคาถูกของประเทศมาตั้งแต่ปี 2019 โดยเก็บสะสม Bitcoin ไว้ประมาณ 13,000 BTC ซึ่งมากกว่าของเอลซัลวาดอร์กว่าเท่าตัว มูลค่าของ Bitcoin ที่ภูฏานถืออยู่ราว 780 ล้านดอลลาร์ (คิดเป็นประมาณ $1,000 ต่อประชากรหนึ่งคนของประเทศ) ภูฏานจึงติดอันดับ 4 ของโลกในด้านปริมาณ Bitcoin ที่รัฐบาลถือครอง เป็นรองเพียงสหรัฐฯ จีน และอังกฤษเท่านั้น ทั้งนี้ Bitcoin ของภูฏานได้มาจากการขุดเองต่างจากประเทศอื่น ๆ (มิใช่จากการยึดทรัพย์) ซึ่งสะท้อนนโยบายของภูฏานที่ต้องการใช้ทรัพยากรพลังงานสะอาดที่มีอยู่มาก สร้างรายได้และความมั่งคั่งให้ชาติผ่านสินทรัพย์ดิจิทัล
เอลซัลวาดอร์ (El Salvador) – ประเทศแรกของโลกที่ประกาศให้ Bitcoin เป็นเงินที่ถูกกฎหมายควบคู่กับเงินดอลลาร์สหรัฐ ตั้งแต่เดือนกันยายน 2021 รัฐบาลภายใต้ประธานาธิบดีนายิบ บูเคเล ได้ทยอยซื้อสะสม Bitcoin เข้าคลังอย่างต่อเนื่อง ปัจจุบันถือครองอยู่ประมาณ 6,100–6,110 BTC (มูลค่าประมาณ 500–550 ล้านดอลลาร์) คิดเป็นเกือบ 10% ของทุนสำรองเงินตราต่างประเทศของประเทศโดยรัฐบาลมีนโยบายซื้อเพิ่มวันละเล็กละน้อย (''วันละ 1 BTC'') เพื่อสะสมในกองทุนสำรอง Bitcoin เชิงยุทธศาสตร์ แม้ว่าจะถูกกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) แนะนำให้ชะลอการเพิ่มความเสี่ยงนี้ก็ตาม ปัจจุบันเอลซัลวาดอร์มีกำไรทางบัญชีจากการถือ Bitcoin ราว 112 ล้านดอลลาร์ (ยังไม่ได้ขายเพื่อทำกำไรจริง) เนื่องจากราคา Bitcoin ที่เพิ่มขึ้นเมื่อเทียบกับราคาเฉลี่ยตอนซื้อ อย่างไรก็ดีภายใต้ข้อตกลงเงินกู้กับ IMF ล่าสุด รัฐบาลเอลซัลวาดอร์ยอมรับเงื่อนไขว่าจะไม่เพิ่มการถือครอง Bitcoin ในภาครัฐไปมากกว่านี้ และได้ลดบทบาทของ Bitcoin จากที่เคยหวังไว้ (เช่น ยกเลิกการใช้จ่ายภาษีด้วย Bitcoin และให้การยอมรับเป็นไปโดยสมัครใจ) เพื่อแลกกับเงินช่วยเหลือทางการเงินจาก IMF
ประเทศอื่น ๆ – นอกเหนือจากที่กล่าวมา ยังมีประเทศอื่นที่มีการถือครอง Bitcoin ในระดับรองลงมา เช่น สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (UAE) ซึ่งมีรายงานข่าวลือว่ารัฐบาลอาจถือครองมากถึง 420,000 BTC (มูลค่าประมาณ 3.4 หมื่นล้านดอลลาร์) แม้ยังไม่มีการยืนยันอย่างเป็นทางการ , เวเนซุเอลา (Venezuela) ที่รัฐบาลเคยทดลองขุด Bitcoin และถือครองอยู่ราว 240 BTC,ฟินแลนด์ (Finland) ที่ยึด Bitcoin จากคดีอาชญากรรมไซเบอร์ได้ประมาณ 1,981 BTC แต่ได้ขายและบริจาคออกไปเกือบหมด เหลือถือไว้ประมาณ 90 BTC ในปี 2022 และ จอร์เจีย (Georgia) ที่มีรายงานถือครองเล็กน้อยประมาณ 66 BTC นอกจากนี้ยังมีประเทศในแอฟริกาอย่าง สาธารณรัฐแอฟริกากลาง (Central African Republic) ที่แม้จะไม่ได้ประกาศตัวเลขการถือครอง Bitcoin ชัดเจน แต่ได้ออกกฎหมายรับรอง Bitcoin เป็นเงินตราเมื่อปี 2022 และมีโครงการออกเงินคริปโตของตัวเองโดยมี Bitcoin หนุนหลังบางส่วน (โครงการ Sango Coin) เพื่อพยายามดึงดูดการลงทุนและลดการพึ่งพาสกุลเงินฟรังก์ที่ผูกกับฝรั่งเศส
มุมมองเชิงลบของ Bitcoin Strategic Reserve
ถึงแม้ว่าหลายๆประเทศมีมุมมองเชิงบวกต่อการนำ Bitcoin มาเป็นเงินทุนสำรอง ก็ยังมีมุมมองเชิงลบในหลายๆด้านและความเสี่ยงทางเศรษฐกิจและการเมืองที่ต้องพิจารณา เช่น
ความผันผวนและความไม่แน่นอน: Bitcoin เป็นสินทรัพย์ที่มีความผันผวนของราคาอย่างมาก ราคาปรับตัวลงกว่า 50%-80% จากจุดสูงสุด ส่งผลให้มูลค่าทุนสำรองของประเทศที่ถือ Bitcoin ลดฮวบลงในระยะสั้น (เอลซัลวาดอร์เผชิญกับการขาดทุนทางบัญชีอยู่ช่วงหนึ่งเมื่อราคาตกต่ำ) ความผันผวนนี้สร้างความไม่แน่นอนต่อเสถียรภาพทางการเงินของประเทศ โดยเฉพาะประเทศเล็กที่งบประมาณจำกัด การสูญเสียมูลค่าทุนสำรองย่อมกระทบความสามารถในการชำระหนี้และความน่าเชื่อถือทางการคลัง อย่างไรก็ดี ด้านกลับกัน หากราคาฟื้นตัวสูงขึ้นก็จะเพิ่มมูลค่าทรัพย์สินให้ประเทศอย่างมาก เช่น กรณีเอลซัลวาดอร์ที่ล่าสุดกลับมามีกำไรทางบัญชีจาก Bitcoin รัฐบาลก็ได้รับประโยชน์ในการเสริมฐานะการคลังโดยไม่ต้องพึ่งพาภาษีเพิ่มในภาพรวมความผันผวนสูงทำให้ Bitcoin ยังไม่อาจทดแทนสินทรัพย์ปลอดภัยแบบดั้งเดิมได้ แต่หากถือเป็นสัดส่วนเล็กในทุนสำรอง ผลกระทบด้านลบก็จะจำกัดวงอยู่ในระดับที่บริหารจัดการได้
สภาพคล่องและการใช้ประโยชน์ในภาวะวิกฤต: ปกติทุนสำรองระหว่างประเทศมีไว้ใช้ในยามเกิดวิกฤตการเงินหรือค่าเงิน จำเป็นต้องขายออกเพื่อพยุงค่าเงินหรือชำระหนี้ต่างประเทศ ดังนั้นสินทรัพย์สำรองควรมีสภาพคล่องสูงและมูลค่าค่อนข้างเสถียร Bitcoin แม้ซื้อขายได้ 24/7 ทั่วโลก แต่ตลาดก็ยังเล็กกว่าสินทรัพย์อย่างพันธบัตรรัฐบาลหรือทองคำอยู่มาก และในยามวิกฤตอาจเกิดภาวะตลาดตื่นตระหนกจนสภาพคล่องหายไป การจะขาย Bitcoin จำนวนมากโดยไม่ทำให้ราคาดิ่งลงอาจทำได้ยากในปัจจุบัน ขณะเดียวกัน โครงสร้างพื้นฐานในการดูแลรักษา Bitcoin ก็ต้องการความเชี่ยวชาญเฉพาะ (เช่น การจัดเก็บกุญแจส่วนตัว หรือ Private key อย่างปลอดภัย) ซึ่งหากเกิดความผิดพลาดก็อาจสูญสินทรัพย์ไปโดยไม่สามารถกู้คืนได้ แตกต่างจากทองคำหรือพันธบัตรที่มีผู้ดูแลแบบดั้งเดิม ระบบการประกันภัย และกฎหมายรองรับชัดเจน
ผลต่อเครดิตและความสัมพันธ์ทางการเงินระหว่างประเทศ: การที่ประเทศถือ Bitcoin มาก ๆ อาจส่งผลต่อมุมมองของเจ้าหนี้และองค์การระหว่างประเทศ เช่น IMF หรือธนาคารโลก โดยบางกรณีอาจถูกมองว่าเพิ่มความเสี่ยงทางการคลัง ทำให้การเจรจากู้เงินยากขึ้นหรือถูกตั้งเงื่อนไขเพิ่มเติม ยกตัวอย่างเช่น เอลซัลวาดอร์ต้องเผชิญกับความกังวลจาก IMF เมื่อเริ่มโครงการ Bitcoin จนกระทั่งในการขอกู้เงินรอบล่าสุด IMF กำหนดเงื่อนไขให้รัฐบาลจำกัดบทบาทของ Bitcoin ในระบบการเงินลง ส่งผลให้เอลซัลวาดอร์ต้องยอมปรับกฎหมาย ยุติการบังคับใช้ Bitcoin ในบางกรณี และให้คำมั่นว่าจะไม่เพิ่มการถือครอง Bitcoin ภาครัฐไปกว่านี้ในระหว่างประกาศข่าวดังกล่าว พันธบัตรรัฐบาลเอลซัลวาดอร์ในตลาดปรับตัวลดลงเล็กน้อย สะท้อนว่านักลงทุนยังคงมอง Bitcoin เป็นความเสี่ยงมากกว่าจะเป็นปัจจัยบวกต่อความน่าเชื่อถือทางการเงินของประเทศ
การเมืองภายในประเทศ: นโยบายเกี่ยวกับ Bitcoin มักเป็นประเด็นถกเถียงทางการเมืองในประเทศเหล่านั้น ประชาชนบางส่วนให้การสนับสนุนเพราะมองว่าเป็นวิสัยทัศน์ก้าวหน้าและอาจนำความร่ำรวยมาสู่ประเทศ ในขณะที่บางส่วนกังวลเรื่องความเสี่ยงและความไม่แน่นอน ผู้นำประเทศที่ผลักดัน Bitcoin จึงมักเผชิญทั้งเสียงชื่นชมและเสียงวิจารณ์ ตัวอย่างเช่น ประชาชนเอลซัลวาดอร์เคยมีการประท้วงต่อต้านการใช้เงินบิตคอยน์ช่วงแรก ๆ เนื่องจากกลัวค่าครองชีพจะแพงขึ้นและไม่มั่นใจในเทคโนโลยี ขณะเดียวกันฐานเสียงคนรุ่นใหม่และนักธุรกิจก็สนับสนุนนโยบายนี้เพราะเห็นถึงโอกาสใหม่ ในระยะยาว ความสำเร็จหรือความล้มเหลวของนโยบายถือครอง Bitcoin อาจส่งผลต่อคะแนนนิยมของรัฐบาลและทิศทางการเมืองของประเทศนั้น ๆ ได้ เช่น หาก Bitcoin พุ่งสูงจนประเทศมีกำไรมหาศาล ผู้นำย่อมได้รับเครดิต แต่หากราคาดิ่งจนขาดทุนหนัก ก็อาจถูกโจมตีว่าบริหารความเสี่ยงผิดพลาด
โดยสรุป การก้าวเข้าสู่โลกของ Bitcoin ในระดับนโยบายระดับประเทศส่งผลหลายมิติ ทั้งด้านเศรษฐกิจที่ต้องชั่งน้ำหนักระหว่างโอกาสและความเสี่ยง และด้านการเมืองที่เกี่ยวโยงตั้งแต่ความเชื่อมั่นของประชาชนภายใน ไปจนถึงดุลอำนาจการเงินระหว่างประเทศที่อาจเปลี่ยนแปลงเมื่อมีตัวแปรใหม่อย่างสกุลเงินดิจิทัลเข้ามาเกี่ยวข้อง
โดยภาพรวม นักเศรษฐศาสตร์กระแสหลักยังคงระมัดระวังและเน้นย้ำถึงความเสี่ยงของการนำ Bitcoin มาปนในทุนสำรองของประเทศ ในขณะที่นักลงทุนและผู้สนับสนุนคริปโทมองเห็นโอกาสและศักยภาพในระยะยาวของแนวโน้มนี้ ทั้งสองฝ่ายดูจะเห็นพ้องกันว่าปัจจัยสำคัญคือ “เวลา” และ “การยอมรับ” หากกาลเวลาพิสูจน์ว่า Bitcoin สามารถรักษามูลค่าและบทบาทเป็นสินทรัพย์ปลอดภัยได้ แนวคิดการถือครอง Bitcoin ในทุนสำรองก็อาจกลายเป็นเรื่องปกติในอนาคต
แต่ในทางกลับกัน หาก Bitcoin ล้มเหลว แนวโน้มนี้ก็อาจเป็นเพียงบทเรียนอีกบทหนึ่งเกี่ยวกับความเสี่ยงของสินทรัพย์เก็งกำไร
สำหรับตอนนี้ แนวโน้มดังกล่าวยังอยู่ในช่วงเริ่มต้นที่โลกการเงินกำลังจับตาดูอย่างใกล้ชิด การใช้ Bitcoin เป็นทุนสำรองในสัดส่วนที่ไม่มากจึงเป็นเรื่องที่น่าสนใจที่หลายประเทศกำลังสนใจ มาร่วมกันติดตามกันต่อนะครับ
Source:
-
https://cointelegraph.com/news/chinese-bitcoin-miners-control-55-of-network
-
https://watcher.guru/news/brics-to-introduce-bitcoin-reserve-us-expert-says-its-possible
-
https://cointelegraph.com/news/chinese-bitcoin-miners-control-55-of-network





