วิเคราะห์ความท้าทาย 6 กระทรวงเศรษฐกิจหลักภายใต้รัฐบาลอนุทิน 2 สรุปครบทุกประเด็นร้อน ท่ามกลางวิกฤติไฟสงคราม 2569 ภารกิจในสมรภูมิที่เต็มไปด้วยโจทย์หิน

การก้าวเข้าสู่ตำแหน่งของ “รัฐบาลอนุทิน 2″ ในช่วงปี 2569 นี้ ถือเป็นงานยากท่ามกลางมรสุมเศรษฐกิจที่ซับซ้อน ทั้งจากปัจจัยภายในโครงสร้างประเทศที่เรื้อรัง และปัจจัยภายนอกอย่างความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ที่รุนแรงขึ้น โดยภารกิจด่วน ทีมเศรษฐกิจชุดนี้ต้องรับศึกหนักทันที โดยเฉพาะเรื่อง ราคาน้ำมัน จากสงครามตะวันออกกลาง

“สำนักข่าวอีไฟแนนซ์ไทย” จะพาคุณไปเจาะลึกวิสัยทัศน์และสิ่งที่รัฐบาลใหม่ต้องเผชิญ พร้อมส่องกลุ่มอุตสาหกรรมที่จะได้รับอานิสงส์จากนโยบายเรือธง

วิเคราะห์เจาะลึก 6 กระทรวงเศรษฐกิจหลัก กับ “โจทย์หิน” ที่ต้องเผชิญ

กระทรวงการคลัง

• รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง: นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ
• สถานการณ์นโยบายการคลัง ต้องเจอกับบททดสอบใหญ่ หลังจากหนี้สาธารณะใกล้ชนเพดาน 70% ของจีดีพี ท่ามกลางวิกฤติ และความเสี่ยงถูกหั่นเครดิตเรตติ้ง
• การปรับโครงสร้างภาษี อาจถึงเวลาที่ต้องตัดสินใจเรื่องยากๆ อย่างการขึ้นภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) หรือการขยายฐานภาษีใหม่ๆ ที่ไม่กระทบกลุ่มเปราะบาง
• ความท้าทายใช้เครื่องมือนโยบายการคลัง ในการกระตุ้นและดูแลเศรษฐกิจ ท่ามกลางวิกฤติสงครามตะวันออกกลาง และราคาน้ำมันพุ่งจนกระทบค่าครองชีพ

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

• รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์: นายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ
• ปรากฏการณ์ เอลนีโญ 2569 ส่งสัญญาณแล้งยาวนาน กระทบผลผลิตหลักอย่าง ข้าว และอ้อย
• โจทย์หิน คือ วิกฤตภัยแล้ง บริหารจัดการน้ำให้เพียงพอต่อภาคเกษตรกรรมเพื่อป้องกันความเสียหายหลักหมื่นล้านบาท
• Green Agriculture: โจทย์บังคับจากตลาดโลกที่ต้องการสินค้าเกษตรลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก เช่น การลดการเผาตอซัง เพื่อเลี่ยงมาตรการกีดกันทางการค้า

กระทรวงพาณิชย์

• รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์: นางศุภจี สุธรรมพันธุ์
• อัตราเงินเฟ้อมีแนวโน้มกลับมาเป็นบวกแรงจากราคาน้ำมันโลก รับผลพวงมาจากไฟสงครามตะวันออกกลาง และการทะลักเข้ามาของสินค้าราคาถูกจากต่างประเทศ
• โจทย์หิน คือการควบคุมราคาสินค้า และต้องดูแลราคาให้สมดุลระหว่าง “ต้นทุนผู้ผลิตที่สูงขึ้น” กับ “กำลังซื้อประชาชนที่หดตัว”
• ความขัดแย้งภูมิรัฐศาสตร์ กับการรับมือสงครามการค้ารอบใหม่ โดยเฉพาะมาตรการภาษีจากสหรัฐฯ และการหาตลาดส่งออกใหม่ๆ มาทดแทนตลาดเดิมที่ชะลอตัว
• ในระยะสั้นภารกิจรับมือค่าครองชีพพุ่งจากราคาพลังงานมีแนวโน้มขยับสูง

กระทรวงคมนาคม

• รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม: นายพิพัฒน์ รัชกิจประการ
• สถานการณ์ปัจจุบัน มีโครงการเมกะโปรเจกต์ผูกพันงบประมาณปี 2569 จำนวนมาก เช่น รถไฟความเร็วสูงไทย-จีน และรถไฟฟ้าสายสีส้ม/ม่วง
• โจทย์หิน การเบิกจ่ายงบประมาณ ต้องเร่งรัดให้เป็นไปตามแผนเพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจในประเทศ
• Land Bridge: การผลักดันโครงการแลนด์บริดจ์ให้เกิดความชัดเจนและดึงดูดนักลงทุนต่างชาติให้ได้จริง ท่ามกลางข้อกังวลด้านสิ่งแวดล้อมและความคุ้มทุน

กระทรวงพลังงาน

• รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน: นายเอกนัฏ พร้อมพันธุ์
• สถานการณ์ปัจจุบัน สงครามในตะวันออกกลางทำให้ราคาน้ำมันผันผวนหนัก กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงอยู่ในภาวะติดลบสะสม
• โจทย์หิน ทั้งเรื่องค่าไฟฟ้า การบริหารค่า Ft งวดปี 2569 ไม่ให้กระโดดสูงจนกระทบขีดความสามารถในการแข่งขันของโรงงานอุตสาหกรรม
• โจทย์ใหญ่ระยะสั้นที่ต้องเจอ หลีกเลี่ยงไม่ได้ คือราคาพลังงานที่พุ่งสูง โดยเฉพาะราคาน้ำมันที่ต้องบริหารจัดการไม่ให้กระทบกับประชาชนจนเกินไป
• โครงสร้างราคาพลังงาน การปรับสมดุลระหว่างการอุดหนุนราคาดีเซลกับการผลักดันพลังงานสะอาดตามนโยบายสังคมคาร์บอนต่ำ

กระทรวงอุตสาหกรรม

• รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม: นายวราวุธ ศิลปอาชา
• สถานการณ์ปัจจุบัน อุตสาหกรรมยานยนต์ไทยกำลังอยู่ในช่วงรอยต่อสำคัญ โดย EV มีส่วนแบ่งตลาดพุ่งแตะ 25% ในปี 2569
• โจทย์หินของภาคอุตสาหกรรม คือการเปลี่ยนผ่านสู่ยานยนต์ไฟฟ้า หรือ EV ซึ่งต้องประคองกลุ่มผู้ผลิตชิ้นส่วนรถยนต์สันดาป (ICE) เดิมไม่ให้ล้มละลาย และจูงใจให้เปลี่ยนผ่านสู่เทคโนโลยีใหม่
• การคุมเข้มมาตรฐานสินค้านำเข้า โดยเฉพาะจากแพลตฟอร์มออนไลน์ต่างชาติ เพื่อปกป้องอุตสาหกรรมในประเทศ

การขับเคลื่อนนโยบายจาก 6 กระทรวงเศรษฐกิจหลักของรัฐบาล “อนุทิน 2” ในปี 2569 อานิสงส์ต่อกลุ่มอุตสาหกรรมที่แตกต่างกันไปตามภารกิจหลัก

กลุ่มรับเหมาก่อสร้างและวัสดุก่อสร้าง

• อานิสงส์: การเร่งรัดโครงการเมกะโปรเจกต์ เช่น รถไฟทางคู่สายใต้ ระยะที่ 2, รถไฟความเร็วสูงไทย-จีน และมอเตอร์เวย์ส่วนต่อขยาย (M5, M9) รวมถึงการผลักดันโครงการเรือธงอย่าง Land Bridge
• กลุ่มเป้าหมาย: บริษัทรับเหมาก่อสร้างขนาดใหญ่, ผู้ผลิตปูนซีเมนต์, เหล็ก และวิศวกรรมที่ปรึกษา

กลุ่มค้าปลีกและสินค้าอุปโภคบริโภค

• อานิสงส์: นโยบาย “คนละครึ่งพลัส” (เฟสใหม่ปี 2569) และมาตรการกระตุ้นการใช้จ่ายในกลุ่มเปราะบาง จะช่วยเพิ่มปริมาณเงินหมุนเวียนในระบบการค้าโดยตรง
• กลุ่มเป้าหมาย: ร้านสะดวกซื้อ, ห้างสรรพสินค้า, ผู้ผลิตอาหารและเครื่องดื่ม (F&B) และกลุ่มสินค้าที่ใช้ในชีวิตประจำวัน

กลุ่มเกษตรอุตสาหกรรมและเทคโนโลยีการเกษตร

• อานิสงส์: การแก้หนี้เกษตรกรจะช่วยฟื้นฟูกำลังซื้อในต่างจังหวัด ขณะที่นโยบาย “เกษตรมูลค่าสูง” และการรับมือ “เอลนีโญ” จะหนุนความต้องการเทคโนโลยีการจัดการน้ำและปุ๋ยอัจฉริยะ
• กลุ่มเป้าหมาย: ผู้ผลิตเครื่องจักรกลการเกษตร, ระบบชลประทาน, และผู้ส่งออกสินค้าเกษตรแปรรูป

กลุ่มพลังงานสะอาดและนิคมอุตสาหกรรม

• อานิสงส์: การปรับโครงสร้างราคาพลังงานและการมุ่งสู่สังคมคาร์บอนต่ำ (Net Zero) จะเอื้อต่อการลงทุนในพลังงานหมุนเวียน และการขยายตัวของนิคมอุตสาหกรรมเพื่อรองรับฐานผลิต EV
• กลุ่มเป้าหมาย: ผู้ผลิตไฟฟ้าจากพลังงานสะอาด, ผู้พัฒนานิคมอุตสาหกรรม (Eastern Economic Corridor – EEC) และผู้ผลิตชิ้นส่วนยานยนต์ไฟฟ้า

กลุ่มธนาคารและสินเชื่อรายย่อย

• อานิสงส์: มาตรการแก้หนี้ทั้งระบบและการค้ำประกันสินเชื่อ (SME Credit Boost) จะช่วยลดความเสี่ยง NPL และเปิดโอกาสให้กลุ่มเช่าซื้อกลับมาปล่อยสินเชื่อได้มากขึ้น
• กลุ่มเป้าหมาย: ธนาคารพาณิชย์ขนาดใหญ่, บริษัทสินเชื่อทะเบียนรถ และธุรกิจบริหารจัดการสินทรัพย์ (AMC)

กลุ่มดิจิทัลและเทคโนโลยีสารสนเทศ

• อานิสงส์: การปรับตัวสู่เศรษฐกิจดิจิทัลและการใช้แอปพลิเคชันรัฐ (เช่น เป๋าตัง/ทางรัฐ) ในวงกว้างขึ้น รวมถึงความต้องการระบบ Cyber Security สำหรับหน่วยงานรัฐ
• กลุ่มเป้าหมาย: ผู้ให้บริการโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล, Data Center และบริษัทวางระบบไอที

รัฐบาลอนุทิน 2 มีนโยบายเรือธงที่สำคัญอย่าง คนละครึ่ง, การแก้หนี้, เมกะโปรเจกต์, Land Bridge, ภาษีคาร์บอน, สนับสนุน EV, ระบบชำระเงินรัฐ และ Cyber Security

• หุ้นเด่น/กลุ่มที่น่าสนใจ: ค้าปลีก (CPALL, BJC), เช่าซื้อ (MTC, SAWAD), รับเหมาฯ (CK, STEC), วัสดุ (SCC), พลังงานสะอาด (GULF, EA), นิคมฯ (WHA, AMATA), สื่อสาร (ADVANC, TRUE), วางระบบ (BBIK, BE8)

วิกฤตพลังงานท่ามกลางไฟสงครามในตะวันออกกลางช่วงปี 2569 ถือเป็นเรื่องร้อนที่สุดของรัฐบาลอนุทิน 2 โดยมีกระทรวงพลังงานเป็นด่านหน้าในการรับแรงปะทะ ซึ่งโจทย์นี้ไม่ได้มีแค่เรื่องราคาน้ำมัน แต่ผูกโยงไปถึงเสถียรภาพทางเศรษฐกิจทั้งระบบ

3 โจทย์หินที่รัฐบาลต้องเผชิญภายใต้สถานการณ์สงคราม

1.การบริหารจัดการ “กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง” ที่ถังแตก

• สถานการณ์: ในช่วงสงครามตะวันออกกลางปี 2569 ราคาน้ำมันดิบตลาดโลกมีความผันผวนสูง จะทำให้กลไกการพยุงราคาทำได้ยาก
• โจทย์หิน: กองทุนน้ำมันฯ ในขณะนั้นอาจมีภาระหนี้สะสมสูงจากการอุดหนินราคาดีเซลและก๊าซหุงต้ม (LPG) มาอย่างต่อเนื่อง การจะกู้เงินเพิ่มเพื่อมาพยุงราคาทำได้จำกัดเนื่องจากเพดานหนี้สาธารณะและการประเมินความเสี่ยงของสถาบันการเงิน
• ทางออกที่ต้องเลือก: รัฐบาลอาจต้องเลือกระหว่าง “การยอมให้ราคาน้ำมันขายปลีกพุ่งสูงตามตลาดโลก” หรือ “การปรับลดภาษีสรรพสามิตน้ำมัน” ซึ่งจะกระทบต่อรายได้จัดเก็บของกระทรวงการคลังอย่างมหาศาล

2.ความมั่นคงทางพลังงานและการจัดหาสำรอง

• สถานการณ์: สงครามในตะวันออกกลางอาจส่งผลกระทบต่อเส้นทางการขนส่งน้ำมันผ่านช่องแคบสำคัญ เช่น ช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางหลักของน้ำมันที่ส่งมายังประเทศไทย
• โจทย์หิน: ประเทศไทยพึ่งพาการนำเข้าน้ำมันดิบกว่า 80-90% หากการขนส่งหยุดชะงัก รัฐบาลต้องบริหารจัดการ “น้ำมันสำรองเชิงยุทธศาสตร์” ให้เพียงพอต่อการบริโภคในประเทศ
• มาตรการรับมือ: การเร่งเจรจาซื้อน้ำมันจากแหล่งอื่นๆ ที่ไม่ใช่ตะวันออกกลาง เช่น รัสเซีย หรือประเทศในกลุ่มอาเซียน ซึ่งอาจมีต้นทุนค่าขนส่งที่สูงขึ้น

3.ผลกระทบลูกโซ่ “เงินเฟ้อและค่าไฟฟ้า”

• สถานการณ์: ราคาน้ำมันไม่ได้กระทบแค่คนใช้รถ แต่ส่งผลโดยตรงต่อต้นทุนการผลิตไฟฟ้า เพราะไทยใช้ก๊าซ LNG นำเข้าซึ่งราคามักวิ่งตามราคาน้ำมัน และต้นทุนการขนส่งสินค้าทั้งหมด
• โจทย์หิน: หากคุมราคาน้ำมันไม่อยู่ ค่า Ft (ค่าไฟฟ้าผันแปร) จะพุ่งสูงขึ้นทันทีในงวดถัดไป ส่งผลให้ราคาสินค้าอุปโภคบริโภคแพงขึ้นทั้งกระดาน เกิดภาวะ “Cost-Push Inflation” หรือเงินเฟ้อที่เกิดจากต้นทุนการผลิต
• งานหนักของพาณิชย์: กระทรวงพาณิชย์จะต้องทำงานหนักขึ้นทวีคูณเพื่อคุมราคาสินค้าไม่ให้ฉวยโอกาสขึ้นราคาเกินจริง ท่ามกลางเสียงบ่นของประชาชนเรื่องค่าครองชีพ

“ทางรอด” ของรัฐบาลอนุทิน 2 เพื่อให้ผ่านวิกฤตนี้ไปได้ รัฐบาลอาจต้องใช้มาตรการ “ผสมผสาน”

• รณรงค์ประหยัดพลังงานระดับชาติอย่างจริงจัง Work from Home หรือมาตรการลดใช้ไฟในหน่วยงานรัฐ
• เปลี่ยนจากการอุดหนุนแบบถ้วนหน้า เป็นการอุดหนุนเฉพาะกลุ่ม เช่น กลุ่มรถบรรทุกขนส่งสินค้า หรือมอเตอร์ไซค์รับจ้าง เพื่อประหยัดงบประมาณ
• เร่งการใช้พลังงานทดแทนและสนับสนุน EV ให้เร็วขึ้น เพื่อลดการพึ่งพาน้ำมันในระยะยาว

วิกฤตน้ำมันรอบนี้จะเป็นบทพิสูจน์ฝีมือ “ทีมเศรษฐกิจ” ของรัฐบาลใหม่ว่าจะจัดการปัญหาอย่างไร? แต่ภารกิจหลักของทั้ง 6 กระทรวงเศรษฐกิจ ไม่ว่าจะเป็นใครมาเป็นแม่ทัพเจ้ากระทรวง ไม่ได้มีเพียงการแก้ปัญหาเฉพาะหน้าอย่างราคาน้ำมัน หรือสินค้าเกษตรเท่านั้น แต่คือการวางรากฐาน “เศรษฐกิจไทย 2569” ให้เติบโตอย่างยั่งยืน