ญี่ปุ่นและเกาหลีใต้เดินหน้ากระชับความร่วมมือด้านพลังงานครั้งสำคัญ โดยผู้นำทั้งสองประเทศเตรียมเห็นชอบในการประชุมสุดยอดวันที่ 19 พฤษภาคม เพื่อจัดตั้งกรอบความร่วมมือในการจัดหาน้ำมันดิบ ซึ่งรวมถึงแนวคิดเรื่องการจัดตั้งคลังสำรองน้ำมันร่วม เพื่อเพิ่มความมั่นคงด้านพลังงานและลดความเปราะบางจากความผันผวนของตลาดโลก

ความเคลื่อนไหวดังกล่าวมีขึ้นท่ามกลางความกังวลที่เพิ่มขึ้นเกี่ยวกับสถานการณ์ในตะวันออกกลาง และความเสี่ยงที่อาจกระทบต่อเส้นทางขนส่งและราคาพลังงานในภูมิภาคเอเชีย โดยรัฐบาลของนายกรัฐมนตรีญี่ปุ่นซานาเอะ ทาคาอิจิ และประธานาธิบดีเกาหลีใต้อี แจ-มยอง มองว่าการสร้างกรอบร่วมจะช่วยให้ทั้งสองประเทศรับมือความเสี่ยงด้านอุปทานได้มีประสิทธิภาพมากขึ้น

POWERR Asia เป็นฐานความร่วมมือใหม่ด้านพลังงาน

กรอบความร่วมมือดังกล่าวจะอาศัยแนวคิด Partnership On Wide Energy and Resources Resilience หรือ POWERR Asia ที่ทาคาอิจิประกาศไว้ในเดือนเม.ย. โดยมีเป้าหมายขยายการสนับสนุนไปยังประเทศในเอเชียที่มีคลังน้ำมันสำรองไม่เพียงพอ โดยเฉพาะประเทศที่ต้องพึ่งพาการนำเข้าน้ำมันจากแหล่งนอกตะวันออกกลาง ซึ่งอาจเผชิญความเสี่ยงจากทั้งราคาน้ำมันที่ผันผวนและความไม่แน่นอนทางภูมิรัฐศาสตร์

การผลักดัน POWERR Asia สะท้อนว่าญี่ปุ่นต้องการยกระดับบทบาทด้านความมั่นคงพลังงานในภูมิภาค ขณะเดียวกันก็เปิดพื้นที่ให้ประเทศเพื่อนบ้านสามารถเข้าถึงกลไกสนับสนุนเชิงโครงสร้างได้มากขึ้น แนวคิดนี้จึงไม่ได้จำกัดเพียงการสำรองน้ำมัน แต่ยังครอบคลุมการเสริมความยืดหยุ่นของห่วงโซ่อุปทานพลังงานในวงกว้าง

จับตาบทบาทการเงินจาก JBIC และปัญหาแนฟทา

รายงานระบุว่าอาจมีการใช้ธนาคารเพื่อความร่วมมือระหว่างประเทศแห่งญี่ปุ่น (Japan Bank for International Cooperation : JBIC) เป็นหนึ่งในช่องทางสนับสนุนทางการเงินสำหรับโครงการนี้ ซึ่งหากเกิดขึ้นจริงจะช่วยเพิ่มความเป็นไปได้ในการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานและการสร้างระบบสำรองร่วมระหว่างประเทศ อย่างไรก็ตาม รายละเอียดด้านรูปแบบการสนับสนุนยังต้องรอความชัดเจนจากการหารือระดับผู้นำ

นอกจากประเด็นน้ำมันดิบแล้ว ตลาดพลังงานยังเผชิญความกังวลเรื่องการขาดแคลนแนฟทาทั่วโลก ซึ่งอาจส่งผลต่อภาคอุตสาหกรรมที่ใช้วัตถุดิบปิโตรเคมีอย่างกว้างขวาง โดยเฉพาะในเอเชียที่เป็นฐานการผลิตสำคัญ การขาดแคลนดังกล่าวอาจเพิ่มแรงกดดันต่อต้นทุนการผลิต และกระทบต่อการวางแผนของผู้ประกอบการในห่วงโซ่อุตสาหกรรม

ปัจจัยภูมิรัฐศาสตร์หนุนธีมความมั่นคงพลังงาน

ในเชิงภูมิรัฐศาสตร์ ญี่ปุ่นและเกาหลีใต้กังวลว่าสหรัฐฯ อาจหันไปให้ความสนใจกับตะวันออกกลางมากขึ้น และลดระดับการโฟกัสต่อเอเชียลง ซึ่งทำให้ความไม่แน่นอนในตลาดยังมีอยู่ต่อเนื่อง ความกังวลนี้ช่วยหนุนให้นโยบายด้านความมั่นคงพลังงาน กลายเป็นหนึ่งในประเด็นสำคัญของภูมิภาคในช่วงนี้

หากกรอบความร่วมมือดังกล่าวเดินหน้าได้ตามแผน จะถือเป็นสัญญาณสำคัญว่าประเทศเศรษฐกิจใหญ่ในเอเชียกำลังปรับตัวเชิงรุกต่อความเสี่ยงด้านพลังงาน ทั้งจากความตึงเครียดระหว่างประเทศ ราคาน้ำมันที่ผันผวน และความไม่แน่นอนของอุปทานทั่วโลก ซึ่งล้วนเป็นปัจจัยที่อาจกระทบต่อเศรษฐกิจและตลาดการเงินในระยะต่อไป

• วันที่ประชุมสุดยอด: 19 พฤษภาคม
• ประเด็นหลัก: กรอบความร่วมมือจัดหาน้ำมันดิบและคลังสำรองน้ำมันร่วม
• กรอบที่ใช้: POWERR Asia
• ความเสี่ยงสำคัญ: ตะวันออกกลาง, naphtha ขาดแคลน, ความไม่แน่นอนด้านภูมิรัฐศาสตร์