ญี่ปุ่นเร่งใช้สนามกอล์ฟร้างสร้างโซลาร์ฟาร์ม แก้ปัญหาขาดแคลนพื้นที่ มุ่งเป้าพลังงานแสงอาทิตย์ 29% ในปี 2040
ญี่ปุ่นกำลังหาทางออกใหม่เพื่อเร่งขยายกำลังผลิตไฟฟ้าจากแสงอาทิตย์ โดยหันไปใช้ สนามกอล์ฟร้าง ซึ่งเป็นพื้นที่เปิดโล่งขนาดใหญ่ที่หลงเหลือจากยุคเศรษฐกิจบูมในทศวรรษ 1980s มาเป็นฐานพัฒนาโซลาร์ฟาร์มขนาดใหญ่ ท่ามกลางข้อจำกัดด้านพื้นที่ของประเทศที่มีประชากรหนาแน่นและภูมิประเทศส่วนใหญ่เป็นภูเขา แนวทางนี้ช่วยให้ญี่ปุ่นติดตั้งพลังงานหมุนเวียนได้ต่อเนื่อง แม้จะเผชิญอุปสรรคด้านที่ดินและต้นทุนโครงการที่สูงขึ้น
ข้อมูลล่าสุดระบุว่า ประมาณ 9% ของกำลังการผลิตโซลาร์ขนาดใหญ่ของญี่ปุ่นตั้งอยู่บนพื้นที่สนามกอล์ฟเดิม ขณะที่โครงการที่ประกาศแล้วหรืออยู่ระหว่างก่อสร้างบนสนามกอล์ฟมีขนาดรวมกว่า 1 กิกะวัตต์ หรือราว 10% ของไปป์ไลน์ทั้งหมด สะท้อนว่าพื้นที่ประเภทนี้กำลังกลายเป็นแหล่งสำคัญของการลงทุนพลังงานสะอาดในประเทศ
เหตุผลที่ญี่ปุ่นเลือกสนามกอล์ฟร้าง
การใช้สนามกอล์ฟร้างช่วยลดความจำเป็นในการถางป่าหรือแปลงสภาพพื้นที่ธรรมชาติใหม่ จึงลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและชุมชนโดยรอบเมื่อเทียบกับโครงการขนาดใหญ่ในพื้นที่สีเขียวเดิม ผู้พัฒนายังมองว่าสนามกอล์ฟเดิมมีโครงสร้างพื้นฐานที่เอื้อต่อการก่อสร้าง เช่น ถนนเข้าถึงพื้นที่และพื้นที่โล่งที่พร้อมติดตั้งแผงโซลาร์จำนวนมาก
แนวโน้มดังกล่าวสะท้อนความพยายามของญี่ปุ่นในการเร่งเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานหมุนเวียน แม้ประเทศจะมีข้อจำกัดด้านพื้นที่ก็ตาม ขณะเดียวกันยังสอดคล้องกับกระแสการลงทุนพลังงานสะอาดทั่วโลกที่ยังเดินหน้าต่อเนื่อง
เป้าหมายพลังงานแสงอาทิตย์ของญี่ปุ่นในปี 2040
รัฐบาลญี่ปุ่นตั้งเป้าให้พลังงานแสงอาทิตย์ผลิตไฟฟ้าคิดเป็น 29% ของกำลังผลิตทั้งหมดภายในปี 2040 ซึ่งเกือบสามเท่าของสัดส่วนในปัจจุบัน และเป็นหนึ่งในหมุดหมายสำคัญสู่ Net Zero ในอีก 10 ปีถัดมา เป้าหมายนี้ทำให้ญี่ปุ่นต้องเร่งหาพื้นที่ใหม่สำหรับโซลาร์ฟาร์ม ทั้งบนสนามกอล์ฟร้าง พื้นที่เกษตรกรรมที่ไม่ได้ใช้งาน และนวัตกรรมอย่าง perovskite solar cells ซึ่งรัฐบาลให้การสนับสนุนในฐานะเทคโนโลยีอนาคต
อย่างไรก็ตาม การขยายตัวของโซลาร์ฟาร์มยังเผชิญความท้าทายจากการลดลงของเงินอุดหนุน และท่าทีของผู้นำบางส่วนที่ไม่สนับสนุนโครงการขนาดใหญ่ ทำให้ผู้พัฒนาต้องปรับกลยุทธ์อย่างต่อเนื่องเพื่อให้โครงการเดินหน้าต่อได้
นัยต่อหุ้นพลังงานสะอาดและผู้ประกอบการไทย
สำหรับนักลงทุนไทย ข่าวนี้มีนัยเชิงบวกต่อหุ้นกลุ่มพลังงานหมุนเวียนและผู้ผลิตอุปกรณ์โซลาร์ เพราะญี่ปุ่นเป็นตลาดนำเข้าขนาดใหญ่ โดยเฉพาะแผงโซลาร์ ชิ้นส่วนโครงสร้างรองรับ และอินเวอร์เตอร์ หากญี่ปุ่นเร่งติดตั้งโซลาร์ฟาร์มต่อเนื่อง ย่อมมีโอกาสหนุนคำสั่งซื้อจากผู้ผลิตในภูมิภาครวมถึงไทย
ในอีกมุมหนึ่ง แนวทางการนำสนามกอล์ฟร้างมาใช้ใหม่ยังเป็นกรณีศึกษาที่ไทยสามารถนำไปประยุกต์ได้ เพราะไทยเองมีสนามกอล์ฟที่ไม่ได้ใช้งานอยู่บางส่วน และมีเป้าหมายเพิ่มสัดส่วนพลังงานหมุนเวียนตามแผน PDP การต่อยอดพื้นที่เดิมให้เกิดประโยชน์ทางเศรษฐกิจอาจช่วยลดข้อจำกัดด้านที่ดินและเร่งการลงทุนได้
ผลกระทบต่อพอร์ตการลงทุนและแนวโน้มระยะยาว
ในเชิงสินทรัพย์ การขยายตัวของพลังงานสะอาดอาจกดดันความต้องการน้ำมันในระยะยาว และสนับสนุนมูลค่าของหุ้นกลุ่มพลังงานสะอาดรวมถึงกองทุนโครงสร้างพื้นฐานที่เกี่ยวข้อง ขณะที่สินทรัพย์ที่อิงกับน้ำมันอาจเผชิญแรงกดดันจากเทรนด์การเปลี่ยนผ่านพลังงาน
ด้านค่าเงินและเงินเฟ้อ หากญี่ปุ่นลดการพึ่งพาพลังงานนำเข้าได้มากขึ้น อาจช่วยเสริมความมั่นคงทางพลังงาน ลดแรงกดดันด้านต้นทุน และเป็นปัจจัยเชิงบวกต่อค่าเงินเยนในระยะยาว แม้เส้นทางนี้ยังต้องอาศัยการลงทุนต่อเนื่องและการยอมรับจากภาครัฐเอกชนร่วมกัน
โดยสรุป การใช้สนามกอล์ฟร้างสร้างโซลาร์ฟาร์มเป็นตัวอย่างของการปรับตัวเชิงพื้นที่เพื่อผลักดันพลังงานสะอาดในประเทศที่มีข้อจำกัดสูง พร้อมสะท้อนโอกาสทางธุรกิจและการลงทุนในอุตสาหกรรมพลังงานหมุนเวียนที่ยังมีแนวโน้มเติบโตต่อเนื่อง
