SCB EIC คาดน้ำมันปี 70 อ่อนตัว แต่ภูมิรัฐศาสตร์ยังเสี่ยงสูง ปิโตรเคมีเจอ Oversupply

SCB EIC ประเมินปี 70 ตลาดน้ำมันโลกตึงตัวน้อยลง อุปทานโตเร็วกว่าดีมานด์ กดราคาน้ำมันดิบลดลง แต่ภูมิรัฐศาสตร์ยังเสี่ยงสูง ขณะที่โรงกลั่นเผชิญค่าการกลั่นขาลง ส่วนปิโตรเคมียังถูก Oversupply กดดัน แนะธุรกิจเร่งปรับตัวรับแข่งขันระยะยาว

ศูนย์วิจัยเศรษฐกิจและธุรกิจ SCB EIC โดย นางสาวณัฐนันท์ อภินันทน์วัฒนกูล และนางสาววรรณโกมล สุภาชาติ นักวิเคราะห์อาวุโส ประเมินแนวโน้มตลาดพลังงานปี 2570 ในบทวิเคราะห์ “ตลาดพลังงานปี 2570 ตึงตัวน้อยลง แต่ความเสี่ยงภูมิรัฐศาสตร์ยังสูง ขณะที่ปิโตรเคมีเผชิญปัญหา Oversupply ต่อเนื่อง” มองว่าตลาดน้ำมันโลกปี 2570 มีแนวโน้มผ่อนคลายมากขึ้นจากปี 2569 หากอุปทานจากตะวันออกกลางและเส้นทางขนส่งทยอยฟื้นตัว ขณะที่กำลังการผลิตจากผู้ผลิตนอกกลุ่ม OPEC+ ยังเพิ่มขึ้นเร็วกว่าการเติบโตของอุปสงค์

ความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ยังเป็นตัวแปรสำคัญที่ทำให้ราคาน้ำมันผันผวนและมี Geopolitical Risk Premium ต่อเนื่อง โดยอุปทานน้ำมันดิบปี 2570 มีแนวโน้มเติบโตเร็วกว่าความต้องการใช้ แต่ประเด็นสำคัญจะอยู่ที่ความมั่นคงด้านการจัดหา มากกว่าการเพิ่มกำลังการผลิตเพียงอย่างเดียว

ด้าน Demand มองว่าความต้องการใช้น้ำมันโลกยังเติบโต แต่ชะลอลงตามเศรษฐกิจโลกที่เปราะบาง การขยายตัวของรถยนต์ไฟฟ้า (EV) และประสิทธิภาพการใช้พลังงานที่ดีขึ้น โดยอินเดียและประเทศเศรษฐกิจเกิดใหม่ในเอเชียจะมีบทบาทเพิ่มขึ้นและเป็นแหล่งขับเคลื่อนอุปสงค์ใหม่แทนจีน

ด้าน Supply กำลังการผลิตทั้งจาก OPEC+ และ Non-OPEC ยังมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะสหรัฐฯ บราซิล กายอานา อาร์เจนตินา แคนาดา และ UAE หากความตึงเครียดในตะวันออกกลางคลี่คลาย กำลังการผลิตและการขนส่งที่กลับมาอาจทำให้อุปทานเติบโตแซงหน้าอุปสงค์

ส่วนราคาน้ำมันดิบปี 2570 มีแนวโน้มลดลงจากปี 2569 ตามภาวะตึงตัวด้านอุปทานที่ผ่อนคลายลง แต่ยังมีความผันผวนสูงจากความไม่แน่นอนของสงคราม ทิศทางการผลิตของ OPEC+ และการกลับมาสะสมสต็อกน้ำมันของจีน

ขณะที่วิกฤตบริเวณ ช่องแคบฮอร์มุซ ทำให้ผู้ผลิตในตะวันออกกลางเร่งลงทุนโครงสร้างพื้นฐานและเส้นทางส่งออกสำรอง เช่น Pipeline และท่าเรือทางเลือก สะท้อนว่า “ความยืดหยุ่นของ Supply Chain” จะกลายเป็น New Normal ของอุตสาหกรรมน้ำมัน

โรงกลั่นปี 70–73 ค่าการกลั่นทยอยลด

สำหรับธุรกิจโรงกลั่น มองว่า ค่าการกลั่นในช่วงปี 2570–2573 มีแนวโน้มทยอยลดลงจากระดับสูงในปี 2569 โดยปี 2569 ค่าการกลั่นอยู่ในระดับสูงจาก Supply Disruption ของน้ำมันดิบและผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปในตะวันออกกลาง รวมถึงการลด Run Rate ของโรงกลั่นในเอเชียบางส่วน ขณะที่ตลาดดีเซลและ Middle Distillates ยังอยู่ในภาวะตึงตัว

ในปี 2570 ค่าการกลั่นมีแนวโน้มค่อย ๆ ลดลง เมื่อ Global Refinery Runs ฟื้นตัวและกำลังการกลั่นในตะวันออกกลางทยอยกลับสู่ภาวะปกติ อย่างไรก็ตาม การฟื้นตัวอาจไม่เกิดขึ้นทันที เนื่องจากการซ่อมแซมโรงกลั่นและโครงสร้างพื้นฐานต้องใช้เวลา

ส่วนช่วงปี 2571–2573 ธุรกิจโรงกลั่นจะกลับมาเผชิญแรงกดดันเชิงโครงสร้างจากกำลังการกลั่นใหม่ในจีน อินเดีย และตะวันออกกลาง ประกอบกับอุปสงค์ Gasoline ที่ถูกกดดันจาก EV ขณะที่ Jet Fuel และ Diesel ยังมีแนวโน้มเติบโตได้ดีกว่า ทำให้โรงกลั่นที่มี Feedstock Flexibility และสามารถเพิ่มสัดส่วนการผลิตผลิตภัณฑ์มูลค่าสูงได้ จะมีความสามารถในการแข่งขันมากขึ้น

ปิโตรเคมีปี 70–73 ยังเจอ Oversupply

ด้าน ปิโตรเคมี มองว่า Supply Disruption อาจช่วยพยุง Spread ได้เพียงระยะสั้น ขณะที่ปัญหา Oversupply ยังคงเป็นแรงกดดันเชิงโครงสร้าง ในช่วงปี 2570–2573

แม้ Demand ยังขยายตัวตามความต้องการบรรจุภัณฑ์ การแพทย์ EV อิเล็กทรอนิกส์ และการบริโภคในประเทศกำลังพัฒนา แต่การเติบโตชะลอลงจากในอดีต ขณะที่ Supply เพิ่มขึ้นเร็วกว่าความต้องการ จากกำลังการผลิตใหม่ในจีน ตะวันออกกลาง และสหรัฐฯ โดยเฉพาะโครงการขนาดใหญ่ที่มีความได้เปรียบด้านต้นทุนวัตถุดิบ ส่งผลให้อัตราการใช้กำลังการผลิตอยู่ในระดับต่ำ และ Commodity Spread ฟื้นตัวได้จำกัด

กลุ่ม Commodity Petrochemicals โดยเฉพาะ PE และ PP ยังถูกกดดันจากการแข่งขันด้านราคาและสินค้าต้นทุนต่ำ ขณะที่กลุ่ม Specialty/HVA มีแนวโน้มดีกว่า เนื่องจากเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีคุณสมบัติเฉพาะ ต้องผ่านการรับรอง และมีความสามารถในการกำหนดราคาสูงกว่า

สำหรับไทย แรงส่งจากการลงทุนภาคเอกชนและการส่งออกกลุ่มดิจิทัลและอิเล็กทรอนิกส์ช่วยพยุงความต้องการพลาสติกในประเทศ แต่ผู้ประกอบการยังต้องเร่งปรับพอร์ตสินค้าไปสู่ผลิตภัณฑ์มูลค่าเพิ่มสูง รวมถึงบริหารต้นทุนเพื่อรับมือการแข่งขันที่รุนแรงขึ้น