เอลนีโญรุนแรงสุดเป็นประวัติการณ์ดันราคาพืชผลเอเชียพุ่ง ข้าว-ยางพารา-ถั่ว แตะระดับสูง สะเทือนเงินเฟ้อ
ปรากฏการณ์ เอลนีโญ ที่รุนแรงที่สุดในประวัติศาสตร์กำลังสร้างแรงกระเพื่อมต่อราคาสินค้าเกษตรทั่วเอเชียอย่างชัดเจน โดยเฉพาะ ข้าว ยางพารา ถั่ว และน้ำตาล หลังผลผลิตลดลงจากสภาพอากาศแปรปรวน ขณะเดียวกันความต้องการสินค้าทดแทนเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง ส่งผลให้ราคาสินค้าเกษตรปรับตัวสูงและเริ่มกดดัน เงินเฟ้อด้านอาหาร รวมถึงทิศทางการลงทุนในภูมิภาค
ข้อมูลล่าสุดชี้ว่า ราคาส่งออกข้าวของอินเดียซึ่งเป็นผู้ผลิตรายใหญ่ที่สุดของโลกปรับขึ้นแตะระดับสูงสุดในรอบ 1 ปีครึ่ง ในช่วงปลายเดือนตุลาคม และยังทรงตัวในระดับสูงต่อเนื่อง ด้านกระทรวงเกษตรสหรัฐฯ (USDA) คาดว่าผลผลิตข้าวของอินเดียในปีการตลาด 2026-27 จะอยู่ที่ 147 ล้านตัน ลดลง 7 ล้านตัน จากปีก่อนหน้า ซึ่งเป็นการลดลงมากที่สุดนับตั้งแต่ปี 2009-10 ที่เคยเผชิญภัยแล้งรุนแรงจากเอลนีโญ
ราคาข้าวเอเชียปรับขึ้นทั่วภูมิภาค
นอกจากอินเดียแล้ว ราคาส่งออกข้าวของ ไทยและเวียดนาม ก็ปรับตัวขึ้นสู่ระดับสูงสุดในรอบเกือบ 2 ปี จากแรงซื้อที่เพิ่มขึ้นของฟิลิปปินส์ และความกังวลว่าอุปทานจะตึงตัวหากทั้งสองประเทศเผชิญภัยแล้งในช่วงถัดไป ผู้ซื้อจำนวนมากจึงหันไปนำเข้าข้าวจากอินเดียซึ่งมีราคาต่ำกว่า แต่แรงซื้อที่เพิ่มขึ้นนี้ก็ยิ่งหนุนให้ราคาพืชผลชนิดอื่นปรับสูงตามไปด้วย
ถั่วและพืชตระกูลถั่วแพงขึ้น กระทบผู้บริโภคอินเดีย
ในตลาดอาหารหลักของอินเดีย ราคาถั่วและพืชตระกูลถั่วปรับขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ข้อมูลจากรัฐบาลอินเดียระบุว่า ณ วันที่ 12 พฤศจิกายน ราคาถั่ว pigeon peas อยู่ที่ 135.21 รูปี หรือประมาณ 1.45 ดอลลาร์สหรัฐต่อกิโลกรัม เพิ่มขึ้น 18% จากปีก่อนหน้า ขณะที่ถั่วดำ (black gram) ปรับขึ้น 12% มาอยู่ที่ 126.71 รูปีต่อกิโลกรัม สะท้อนผลกระทบโดยตรงต่อค่าครองชีพของครัวเรือนและต้นทุนอาหารในประเทศ
ยางพาราธรรมชาติพุ่งจากฝนหนักในไทยและภัยแล้งในอินโดนีเซีย
สำหรับตลาด ยางพาราธรรมชาติ ราคาฟิวเจอร์สเกณฑ์มาตรฐานในตลาดโอซากาของญี่ปุ่นพุ่งขึ้นแตะ 445.2 เยน หรือราว 2.79 ดอลลาร์สหรัฐต่อกิโลกรัม ซึ่งเป็นระดับสูงสุดในรอบ 2 สัปดาห์ และเข้าใกล้จุดสูงสุดในรอบ 15 ปี ที่ 468.2 เยน สาเหตุสำคัญมาจากฝนตกหนักต่อเนื่องในประเทศไทย ซึ่งเป็นผู้ผลิตยางพารารายใหญ่ที่สุด ทำให้การกรีดยางและการแปรรูปทำได้ล่าช้า ขณะเดียวกันอินโดนีเซียซึ่งเป็นผู้ผลิตอันดับสองก็ต้องเผชิญภาวะภัยแล้ง
ยิ่งไปกว่านั้น ราคายางสังเคราะห์ที่สูงขึ้นตามราคาน้ำมันดิบ จากความไม่สงบในตะวันออกกลาง ยังช่วยหนุนความต้องการใช้ ยางธรรมชาติ ทดแทน ส่งผลให้ตลาดยางมีแรงซื้อเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง
ผลกระทบต่อเศรษฐกิจและนักลงทุนไทย
สำหรับนักลงทุนไทย สถานการณ์นี้มีทั้งด้านบวกและด้านลบ ด้านบวกคือรายได้ของเกษตรกรและบริษัทในกลุ่ม เกษตรและอาหาร เช่น โรงสีข้าว ผู้ส่งออกข้าว และสวนยางพารา มีแนวโน้มดีขึ้นจากราคาผลผลิตที่สูงขึ้น แต่ด้านลบคือต้นทุนวัตถุดิบนำเข้า เช่น ข้าวสาลี ถั่วเหลือง และน้ำมันปาล์ม อาจเพิ่มขึ้นและกดดันมาร์จิ้นของบริษัทอาหารแปรรูป ขณะเดียวกันกำลังซื้อของผู้บริโภคในประเทศอาจอ่อนตัวลงจากค่าครองชีพที่สูงขึ้น
ภาคส่วนอื่นอย่างการท่องเที่ยว รวมถึงผลผลิตอ้อยและปาล์มน้ำมัน ก็มีความเสี่ยงจากความเสียหายทางสภาพอากาศ ซึ่งอาจส่งผ่านไปยังราคาน้ำตาลและน้ำมันปาล์มในประเทศได้เช่นกัน
กลยุทธ์รับมือเงินเฟ้อและความไม่แน่นอน
ในมุมของการจัดพอร์ตลงทุน ทองคำยังเป็น สินทรัพย์ปลอดภัย ที่น่าสนใจเมื่อเงินเฟ้อสูงและความไม่แน่นอนทางเศรษฐกิจเพิ่มขึ้น ขณะที่พันธบัตรรัฐบาลอาจให้ผลตอบแทนที่แท้จริงเป็นบวกหากเงินเฟ้อชะลอตัว อย่างไรก็ตาม หากธนาคารกลางจำเป็นต้องเร่งขึ้นดอกเบี้ยเพื่อควบคุมเงินเฟ้อ ราคาพันธบัตรอาจเผชิญแรงกดดันเพิ่มเติม
Yasufumi Miwa หัวหน้านักวิเคราะห์จาก Japan Research Institute ระบุว่า การกระจายแหล่งผลิตทั่วโลกมักตั้งอยู่บนสมมติฐานว่าความเสียหายจะเกิดขึ้นเฉพาะพื้นที่ แต่เมื่อ เอลนีโญ ซ้อนทับกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศระยะยาว ความเสียหายอาจเกิดขึ้นพร้อมกันในหลายแหล่งผลิตหลัก และไม่มีภูมิภาคใดสามารถชดเชยการสูญเสียได้ทั้งหมด