แม้เม็ดเงินมหาศาลจากราคาน้ำมันที่ดีดตัวสูงขึ้นจะช่วยหนุนรายได้จากการส่งออกของรัสเซียให้พุ่งสูงขึ้น แต่กลับไม่เพียงพอที่จะพลิกฟื้นเศรษฐกิจที่กำลังชะลอตัวและเสี่ยงเข้าสู่ภาวะถดถอย เนื่องจากรัสเซียยังเผชิญกับต้นทุนการกู้ยืมที่สูงลิ่ว อุปสงค์ภายในประเทศที่อ่อนแอ และภาคการผลิตส่วนใหญ่ยังคงถูกกดดันจากการทุ่มทรัพยากรไปสู่การทหาร มากกว่าการลงทุนเพื่อสร้างการเติบโตในระยะยาว"

ปูตินยอมรับต่อสาธารณะเมื่อสัปดาห์ก่อนว่าเศรษฐกิจของประเทศกำลังเผชิญปัญหา และเรียกร้องให้รัฐมนตรีกับธนาคารกลางชี้แจงสาเหตุที่การเติบโตชะลอลง แม้ยังยืนยันว่าต้องหลีกเลี่ยงการถดถอย แต่ภาพรวมล่าสุดสะท้อนว่าแรงหนุนจากน้ำมันไม่ได้แปลว่าจะทำให้กิจกรรมทางเศรษฐกิจฟื้นตัวตามไปด้วย

สาเหตุสำคัญคือรัสเซียเผชิญอัตราดอกเบี้ยที่สูงเป็นหนึ่งในระดับสูงที่สุดในโลก และการใช้งบประมาณจำนวนมากยังเพิ่มอุปสงค์แต่ไม่เพิ่มอุปทาน เพราะทรัพยากรถูกเบนไปยังการผลิตทางทหารเป็นหลักและส่วนใหญ่ถูกส่งไปแนวหน้า เมื่อรัฐบาลใช้เงินล้นจากราคาน้ำมันเพิ่มการใช้จ่ายเกินแผน ก็ยิ่งเพิ่มแรงกดดันเงินเฟ้อและทำให้ธนาคารกลางมีเหตุผลมากขึ้นในการคงดอกเบี้ยสูง

ธนาคารกลางรัสเซียยังเดินเกมระมัดระวัง

ธนาคารกลางรัสเซียจะมีมตินโยบายในวันศุกร์นี้ โดยก่อนหน้านี้ลดอัตราดอกเบี้ยนโยบายติดต่อกันเก้าเดือน เหลือ 15% ในการประชุมล่าสุด แต่ต้นทุนกู้ยืมที่แท้จริงยังใกล้ระดับสูงเป็นประวัติการณ์ที่มากกว่า 9% เอลวีรา นาบียูลลินา ผู้ว่าการธนาคารกลางรัสเซียกล่าวว่า หากไม่มีความไม่แน่นอนจากสถานการณ์ในตะวันออกกลาง เจ้าหน้าที่คงพิจารณาลดดอกเบี้ยแบบเต็ม 1% ในการประชุมก่อนมากกว่านี้

ธนาคารกลางยังมองว่าความเสี่ยงจากอุปทานโลกอาจดันต้นทุนสูงขึ้นทั่วโลก รวมถึงในรัสเซีย ซึ่งเป็นผู้นำเข้าอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์สุทธิ ต้นทุนที่สูงขึ้นสามารถส่งผ่านไปยังราคาผู้บริโภคและค่าใช้จ่ายของบริษัทได้โดยตรง ขณะเดียวกันผู้กำหนดนโยบายยังกังวลต้นทุนโลจิสติกส์ที่เพิ่มขึ้น และหวั่นว่าราคาสินค้าเกษตรอาจคงอยู่ในระดับสูงนานกว่าราคาน้ำมัน

เศรษฐกิจรัสเซียเผชิญแรงกดดันหลายด้าน

ข้อมูลล่าสุดชี้ว่า GDP น่าจะหดตัวในไตรมาสแรก หลังลดลงเกือบ 2% ในสองเดือนแรกของปี และจะเป็นการลดลงรายไตรมาสครั้งแรกตั้งแต่ต้นปี 2023 ขณะเดียวกันดัชนีความเชื่อมั่นทางธุรกิจของรัสเซียเปลี่ยนเป็นเชิงลบเมื่อเดือนที่ผ่านมาเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่ปี 2022 สะท้อนว่าแรงส่งทางเศรษฐกิจกำลังอ่อนลง

รัฐบาลรัสเซียยังคงตั้งสมมติฐานราคาน้ำมันส่งออกเฉลี่ยไว้ที่ 59 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลสำหรับปีนี้ พร้อมคาดการณ์ว่าค่าเงินรูเบิลจะแข็งค่ากว่าที่ประเมินไว้ ซึ่งส่งผลให้รายได้สุทธิจากน้ำมันในรูปสกุลเงินท้องถิ่นอาจต่ำกว่าเป้าหมายงบประมาณ โดยภายใต้กฎการคลังปัจจุบัน รายได้ส่วนเกินที่สูงกว่าระดับราคาสมมติฐานจะถูกโอนเข้ากองทุนความมั่งคั่งแห่งชาติ (National Wellbeing Fund) ทันที และตามกฎหมายงบประมาณปี 2026 กองทุนดังกล่าวจะไม่ถูกนำออกมาใช้เพื่อชดเชยการขาดดุลดุลงบประมาณ

นาตาเลีย มิลชาคอฟา นักวิเคราะห์นำของ Freedom Finance Global กล่าวว่าราคาน้ำมันที่สูงขึ้นอาจสร้างรายได้ภาษีเพิ่มขึ้นอีก 1–3 ล้านล้านรูเบิล ในปี 2026 แต่เศรษฐกิจรัสเซียยังเผชิญความเสี่ยงสูง และการใช้จ่ายของรัฐบาลยังอยู่นอกการควบคุมในรัสเซีย แม็กซิม รีเชตนิโคฟ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเศรษฐกิจรัสเซีย ระบุว่าสถานการณ์ยากขึ้นจากรูเบิลแข็งค่า อัตราดอกเบี้ยสูง ขาดแคลนแรงงาน และข้อจำกัดด้านงบประมาณ พร้อมเตือนว่าตัวเลขคาดการณ์การเติบโตทั้งปีที่ 1.3% ของรัฐบาลอาจถูกปรับลดลง

ที่มา Bloomberg