สหรัฐฯ เตรียมฟื้นกฎหมายเดินเรือ เสี่ยงกระทบราคาน้ำมัน-หุ้นพลังงาน

สำนักข่าวอีไฟแนนซ์ไทย- -27 ส.ค. 69 17:35 น.

กระทรวงยุติธรรมสหรัฐฯ กำลังเตรียมฟื้นระบบ “Prize Court” เพื่อใช้เร่งรัดการยึดเรือบรรทุกน้ำมันอิหร่านและยึดทรัพย์ที่เกี่ยวข้องให้ตกเป็นของรัฐบาลสหรัฐฯ หากแผนนี้เดินหน้าได้จริง จะสะท้อนท่าทีที่แข็งกร้าวขึ้นต่อการขนส่งพลังงานของอิหร่าน และอาจเพิ่มความเสี่ยงด้านอุปทานในตลาดน้ำมันโลกทันที

รายงานของ Bloomberg ระบุว่าแนวทางดังกล่าวอ้างอิง Prize Law กฎหมายทางทะเลโบราณที่เปิดทางให้กองทัพเรือสหรัฐฯ ยึดเรือหรือสินค้าของฝ่ายศัตรู รวมถึงบางกรณีที่ประเทศเป็นกลางถูกมองว่าให้การสนับสนุนข้าศึก เมื่อยึดได้แล้ว ศาลจะพิจารณาชะตากรรมของเรือและสินค้า ก่อนสั่งขายทรัพย์สินและนำเงินเข้าสู่คลังสหรัฐฯ ซึ่งแตกต่างจากกระบวนการ Civil Forfeiture ที่มักมีข้อโต้แย้งจากบุคคลที่สามจนทำให้คดีล่าช้า

ฟื้นกฎหมายเก่าเพื่อรับมือการลำเลียงน้ำมันอิหร่าน

Aaron Reitz อัยการสหรัฐฯ ประจำเขต Southern District of Texas ซึ่งเป็นหนึ่งในผู้ผลักดันแนวทางนี้ ระบุว่ากระทรวงยุติธรรมกำลัง “ฟื้น” Prize Courts จริง และมองว่านี่คือเครื่องมือทางกฎหมายที่อาจช่วยให้สหรัฐฯ ตอบสนองต่อภัยคุกคามด้านความมั่นคงแห่งชาติได้รวดเร็วขึ้น หากกองทัพเรือจำเป็นต้องยึดเรือหรือสินค้าที่สนับสนุนข้าศึก ศาลกลางต้องพร้อมพิจารณาทันที

อย่างไรก็ตาม แผนดังกล่าวยังไม่เป็นทางการ และมีโอกาสสูงที่จะถูกท้าทายในชั้นศาล ทั้งจากเจ้าของเรือและฝ่ายที่ได้รับผลกระทบโดยตรง ผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายทางทะเลชี้ว่า นี่คือกฎหมายประวัติศาสตร์ที่แทบไม่เคยถูกทดสอบในยุคสมัยใหม่ ขณะที่หน่วยงานรัฐของสหรัฐฯ เองก็อาจไม่มีประสบการณ์มากพอกับกระบวนการลักษณะนี้ในบริบทปัจจุบัน

ผลต่อราคาน้ำมันและสินทรัพย์เสี่ยง

ราคาน้ำมันดิบในข้อมูลประกอบบทความอยู่ที่ 81.84 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ลดลง 0.47% ณ ช่วงเผยแพร่ แต่ประเด็น Prize Court ไม่ได้เพิ่มอุปทานน้ำมันโดยตรง ตรงกันข้าม มันเป็นสัญญาณว่าการสกัดกั้นเรือบรรทุกน้ำมันอิหร่านอาจทำได้เร็วขึ้น และทำให้ตลาดมองความเสี่ยงด้านอุปทานสูงขึ้น ซึ่งมักสะท้อนเป็น Risk Premium ในราคาน้ำมัน

หากความตึงเครียดเพิ่มขึ้น หุ้นกลุ่มพลังงานและธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับน้ำมันอาจได้อานิสงส์จากราคาน้ำมันที่สูงขึ้น ขณะที่หุ้นที่มีต้นทุนพลังงานเป็นสัดส่วนมาก เช่น สายการบิน ขนส่ง และ ปิโตรเคมี อาจเผชิญแรงกดดันด้านต้นทุนมากขึ้น ในฝั่งสินทรัพย์ปลอดภัย ความเสี่ยงภูมิรัฐศาสตร์มักหนุน ทองคำ ให้กลับมาเป็นที่สนใจ ขณะเดียวกันพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ อาจได้แรงซื้อจากความต้องการหลบภัย แต่ก็ต้องชั่งกับแรงกดดันจากเงินเฟ้อพลังงานและทิศทางดอกเบี้ย

ความเสี่ยงทางกฎหมายยังเป็นคำถามใหญ่

แม้สหรัฐฯ จะส่งสัญญาณเชิงรุก แต่เรื่องนี้ยังห่างจากข้อสรุป เพราะยังมีคำถามสำคัญหลายข้อ เช่น สหรัฐฯ อยู่ในภาวะสู้รบตามเงื่อนไขของกฎหมายหรือไม่ และการที่รัฐสภาไม่ได้อนุมัติความขัดแย้งอย่างชัดเจน จะทำให้การยึดเรือมีปัญหาด้านความชอบด้วยกฎหมายหรือไม่

Jill Goldenziel อาจารย์ด้านกฎหมายจาก National Defense University เคยเตือนว่า แม้แนวทางนี้จะช่วยส่งสัญญาณแข็งกร้าวต่อเรือสินค้าที่อาจละเมิดการปิดล้อม แต่ก็อาจเปิดช่องให้ประเทศอื่น โดยเฉพาะจีน ใช้กฎหมายลักษณะเดียวกันตอบโต้สหรัฐฯ ได้เช่นกัน ซึ่งจะเพิ่มความเสี่ยงต่อเรือสินค้าอเมริกันและการค้าทางทะเลของประเทศที่เป็นกลางหากเกิดความขัดแย้งขนาดใหญ่ในอนาคต

มุมมองต่อไทย: ต้นทุนพลังงานและเงินเฟ้อมีโอกาสขยับ

สำหรับนักลงทุนไทย ผลกระทบที่อาจเห็นชัดที่สุดคือผ่านราคาน้ำมัน เนื่องจากไทยพึ่งพาการนำเข้าน้ำมันจากต่างประเทศ หากความตึงเครียดในตะวันออกกลางยกระดับและทำให้ราคาน้ำมันปรับขึ้น ต้นทุนพลังงาน เงินเฟ้อ และค่าใช้จ่ายด้านการนำเข้าอาจเพิ่มตามไปด้วย ซึ่งอาจกดดันกำลังซื้อในประเทศและสร้างโจทย์ให้กับนโยบายการเงิน

ในเชิงพอร์ตลงทุน กลุ่มพลังงาน โดยเฉพาะธุรกิจสำรวจและผลิตปิโตรเลียม มักถูกมองว่าได้ประโยชน์เมื่อราคาน้ำมันสูงขึ้น ขณะที่กลุ่มที่ใช้น้ำมันเป็นวัตถุดิบหลักอาจได้รับผลกระทบด้านต้นทุนมากกว่า อย่างไรก็ดี การประเมินนี้เป็นมุมมองเชิงโครงสร้าง ไม่ใช่คำแนะนำรายหลักทรัพย์ นักลงทุนจึงควรติดตามทั้งทิศทางราคาน้ำมัน ปัจจัยอุปสงค์โลก และอุปทานจากประเทศนอกโอเปกอย่างใกล้ชิด

ทองคำและเงินสดยังเป็นตัวเลือกป้องกันความเสี่ยง

หากสถานการณ์ลุกลามจนความเสี่ยงภูมิรัฐศาสตร์สูงขึ้นต่อเนื่อง ทองคำ มักกลับมาเป็นสินทรัพย์ที่นักลงทุนใช้ป้องกันความผันผวน ขณะเดียวกันการถือเงินสดหรือตราสารหนี้ระยะสั้นอาจช่วยเพิ่มความยืดหยุ่นในการปรับพอร์ต อย่างไรก็ตาม ตราบใดที่แผนฟื้น Prize Court ยังไม่ชัดเจนและยังมีความเสี่ยงจากการท้าทายทางกฎหมาย นักลงทุนควรประเมินสถานการณ์ตามระดับความเสี่ยงที่รับได้ และติดตามราคาน้ำมันกับค่าเงินดอลลาร์อย่างใกล้ชิด